Zakon o metrologiji

Ovim zakonom uređuje se sistem mjernih jedinica i etalona Crne Gore, postupci ocjenjivanja usaglašenosti mjerila s propisanim zahtjevima, ovlašćenja u oblasti metrologije, kao i druga pitanja od značaja za metrologiju.

Metrologija, u smislu ovog zakona, obuhvata obezbjeđivanje tačnih i usklađenih mjerila i mjernih jedinica sa međunarodno utvrđenim mjerilima i Međunarodnim sistemom jedinica, sljedivosti državnih etalona do međunarodnih i jedinstvenog mjerenja u Crnoj Gori.

Sistem mjernih jedinica i etalona Crne Gore i postupci ocjenjivanja usaglašenosti mjerila sa propisanim uslovima primjenjuje se na domaća i strana pravna i fizička lica, naročito u oblastima:

- zaštite zdravlja ljudi i životinja;

- zaštite životne sredine i tehničke bezbjednosti;

- prometa roba i usluga;

- u postupcima pred upravnim i sudskim organima;

- obezbjeđivanja slobodne trgovine.

Rezultati mjerenja koji se odnose na zaštitu zdravlja ljudi i životinja, javnu bezbjednost, životnu sredinu i privredu, dostupni su javnosti u skladu sa propisima.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) zakonske mjerne jedinice su mjerne jedinice propisane ovim zakonom;

2) kalibracija je skup postupaka kojima se, u određenim uslovima, uspostavlja odnos između vrijednosti veličina koje pokazuje neko mjerilo ili mjerni sistem ili vrijednosti koje prikazuje neka materijalizovana mjera ili referentni materijal i odgovarajućih vrijednosti izraženih etalonima;

3) sljedivost je osobina rezultata mjerenja ili vrijednosti etalona pomoću kojih se etaloni mogu dovesti u vezu sa naznačenim referencama, nacionalnim ili međunarodnim etalonima, posredstvom neprekidnog lanca poređenja koja sva imaju naznačene mjerne nesigurnosti;

4) mjerilo je uređaj namijenjen za mjerenje, sam ili u sklopu sa dodatnim uređajem,odnosno uređajima;

5) zakonsko mjerilo je mjerilo koje ispunjava uslove propisane ovim zakonom;

6) ocjenjivanje usaglašenosti mjerila sa propisanim metrološkim zahtjevima je aktivnost kojom se posredno ili neposredno utvrđuje da mjerilo ispunjava propisane metrološke zahtjeve za mjerila;

7) uvjerenje o odobrenju tipa mjerila je isprava ili dokument koji se izdaje na osnovu prethodnog ispitivanja, kojim se potvrđuje da je tip mjerila usklađen sa propisanim metrološkim zahtjevima i da je mjerilo podesno za upotrebu u određenom vremenskom periodu;

8) ovjeravanje mjerila je postupak koji obuhvata pregled i žigosanje, odnosno izdavanje uvjerenja o ovjeravanju mjerila, pri čemu se konstatuje i potvrđuje da je mjerilo usklađeno sa propisanim metrološkim zahtjevima;

9) uzorak referentnog materijala je uzorak materijala ili supstance sa jednim ili više svojstava koja su empirijski potvrđena, a u svrhu pregleda mjerila i provjeravanje mjernih metoda;

10) prethodno upakovani proizvodi su proizvodi koji su upakovani bez prisustva kupca, a količina tih proizvoda se ne može promijeniti bez otvaranja, pri čemu nastaje vidno oštećenje ili bez promjene pakovanja;

11) etalon je materijalizovana mjera, mjerilo, referentni materijal ili mjerni sistem namijenjen da definiše, ostvari, čuva ili reprodukuje jedinicu ili jednu ili više vrijednosti veličine, tako da služi kao referenca.

U obavljanju poslova iz člana 6 stav 2 ovog zakona, Zavod obavlja naročito sljedeće poslove:

1) stara se o sistemu zakonskih mjernih jedinica u Crnoj Gori;

2) ostvaruje, čuva, održava i usavršava državne etalone;

3) obezbjeđuje metrološku sljedivost;

4) organizuje djelatnost kalibracije;

5) vrši ocjenjivanje usaglašenosti mjerila sa propisanim metrološkim zahtjevima: odobrenje tipa mjerila i ovjeravanje mjerila;

6) sprovodi ispitivanje prethodno upakovanih proizvoda;

7) daje stručno mišljenje za ovlašćivanje lica za obavljanje poslova u oblasti metrologije;

8) predstavlja Crnu Goru u međunarodnim i regionalnim metrološkim organizacijama i uspostavlja saradnju u oblasti metrologije;

9) sprovodi metrološko-inspekcijski nadzor;

10) sarađuje sa nadležnim inspekcijskim organima i pruža stručnu pomoć iz oblasti metrologije;

11) odlučuje u upravnim postupcima iz oblasti metrologije;

12) priprema stručne osnove za izradu nacrta propisa iz oblasti metrologije;

13) obezbjeđuje metrološke informacije i izdaje službeno glasilo;

14) obavlja i druge poslove iz oblasti metrologije u skladu sa zakonom.

(1) Lica koja ispunjavaju propisane uslove u oblasti metrologije mogu obavljati sljedeće poslove:

1) nacionalne kalibracione laboratorije za određene veličine,

2) ovjeravanja određenih vrsta mjerila;

3) pripreme mjerila za ovjeravanje.

(2) Tehničke i metrološke uslove, potreban stručni kadar i postupak ovlašćivanja propisuje Ministarstvo.

(3) Ministarstvo cijeni ispunjenost propisanih uslova i odlučuje o davanju ovlašćenja za vršenje poslova iz stava 1 ovog člana, po pribavljenom mišljenju Zavoda.

(4) Rješenje iz stava 3 ovog člana važi tri godine od dana izdavanja i može se produžiti na zahtjev ovlašćenog lica, ako ispunjava propisane uslove.

(5) Ovlašćeno lice koje prestane da ispunjava propisane uslove dužno je da o tome bez odlaganja obavijesti Zavod.

(6) Vrste mjerila iz stava 1 tač. 2 i 3 ovog člana propisuje Ministarstvo.

(1) Državni etalon jedinice određene veličine je etalon koji ima najbolja metrološka svojstva u Crnoj Gori i koji služi kao osnova za dodjeljivanje vrijednosti drugim etalonima iste veličine.

(2) Državni etaloni su sljedivi do međunarodnih etalona ili nacionalnih etalona drugih država sa odgovarajućim metrološkim karakteristikama. Državni etalon ne mora biti proglašen za svaku veličinu.

(3) Uslove za proglašenje referentnog etalona državnim etalonom, način proglašenja državnog etalona, prestanak svojstva državnog etalona, obavezu održavanja i upotrebe državnog etalona, propisuje Ministarstvo.

(4) Državne etalone određuje Ministarstvo.

(1) Funkciju nacionalne kalibracione laboratorije koja ostvaruje, razvija i održava državne etalone vrši Zavod.

(2) Nacionalna kalibraciona laboratorija održava mjernu sljedivost državnog etalona, učestvuje u metrološkom razvoju određene fizičke veličine, učestvuje u međunarodnim metrološkim projektima i međulaboratorijskim poređenjima.

(3) Poslovi nacionalne kalibracione laboratorije za određene veličine mogu se propisom Vlade povjeriti ovlašćenom licu iz člana 8 stav 3 ovog zakona.

Mjerila iz člana 5 tačka 5 ovog zakona se koriste u funkciji:

1) prometa roba i usluga;

2) zaštite zdravlja ljudi i životinja, opšte bezbjednosti, imovine, životne sredine i prirodnih resursa, zaštite na radu, saobraćaja i zaštite od nezgoda;

3) provjere prethodno upakovanih proizvoda i boca kao mjernih posuda.

(1) Mjerila se stavljaju u upotrebu samo ako ispunjavaju propisane metrološke zahtjeve i ako su ovjerena i označena propisanim oznakama.

(2) Zakonska mjerila upotrebljavaju se u skladu sa njihovom namjenom.

(3) Zakonska mjerila za koje je obavezno ovjeravanje, odnosno odobrenje tipa mjerila propisuje Vlada.

(4) Metrološke zahtjeve i način utvrđivanja ispunjenosti metroloških zahtjeva za zakonska mjerila propisuje Ministarstvo.