Uputstvo o načinu unosa, ažuriranja, provjera i pristupa podacima iz registra politički eksponiranih lica

Ovim uputstvom propisuju se način unosa, ažuriranja i provjere podataka iz Registra politički eksponiranih lica (u daljem tekstu: Registar), sadržaj podataka koji se u njemu evidentiraju kao i bliži način pristupa podacima iz Registra.

Registar se vodi u elektronskoj formi kao jedinstvena, centralizovana baza podataka politički eksponiranih lica, koju uspostavlja, vodi i tehnički održava Agencija za sprečavanje korupcije (u daljem tekstu: Agencija).

Izrazi koji se u ovom uputstvu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom uputstvu imaju sljedeća značenja:

1) Politički eksponirano lice (u daljem tekstu: PEL) je fizičko lice koje obavlja ili je u prethodne dvije godine prestalo da obavlja javnu funkciju, kao i član njegove uže porodice ili bliži saradnik tog lica, u smislu člana 54 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma.

2) web servis je softverska komponenta koja omogućava programsko povezivanje softvera i prenos podataka koji je realizovan na različitim platformama putem interneta ili lokalne mreže;

3) kvalifikovani sertifikat za elektronski potpis je sertifikat koji izdaje kvalifikovani davalac elektronske usluge povjerenja u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska identifikacija i elektronski potpis;

4) kvalifikovani davalac elektronske usluge povjerenja je fizičko ili pravno lice koje vrši kvalifikovane elektronske usluge povjerenja i ispunjava uslove za vršenje tih

usluga u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronska identifikacija i elektronski potpis;

5) javni ključ je dio kvalifikovanog certifikata za elektronski potpis koji se koristi za provjeru elektronskog potpisa

6) sredstvo elektronske identifikacije je skup podataka, računarska oprema (hardver) ili računarski program (softver) koji sadrže identifikacione podatke u elektronskom obliku ili povezuju fizičko lice, pravno lice ili organ vlasti sa tim podacima, a koji se koriste za autentifikaciju za uslugu u elektronskom obliku;

7) Portral Finansijsko-obavještajne jedinice (u daljem tekstu: FOJ) je internet aplikacije koju koriste obveznici FOJ-a shodno Pravilniku o načinu dostavljanja podataka, informacija, dokumentacije, obrazloženja i obavještenja finansijsko-obavještajnoj jedinici.

U Registru se PEL evidentira po jednom od sljedećih osnova:

-po osnovu funkcije (PEL): crnogorski državljanin ili stranac koji obavlja ili je u prethodne dvije godine prestao da obavlja javnu funkciju u smislu člana 54 st. 2, 3 i 4 Zakona;

-po osnovu statusa člana uže porodice (PEL po osnovu srodstva): bračni ili vanbračni supružnik, partner u zajednici života lica istog pola, roditelji, djeca i njihovi bračni ili vanbračni supružnici ili partneri u zajednici života lica istog pola, lica iz alineje 1 ovog stava;

-po osnovu statusa bližeg saradnika (PEL po osnovu poslovne povezanosti): fizičko lice koje ima zajedničko stvarno vlasništvo ili pravo svojine i druga imovinska prava nad pravnim licem ili pravnim aranžmanom, uspostavljen poslovni odnos ili drugu vrstu bližih poslovnih veza sa licem iz alineje 1 ovog stava kao i fizičko lice koje je jedini stvarni vlasnik pravnog lica ili pravnog aranžmana za koji je poznato da je stvoren za dobrobit lica iz alineje 1 ovog stava.

Za PEL po osnovu funkcije, u Registru se evidentiraju:

1) ime i prezime;

2) jedinstveni matični broj, ako je lice za koje se unose podaci crnogorski državljanin;

3) datum rođenja;

4) grad i država rođenja;

5) vrsta, broj i država izdavanja identifikacione isprave, ako je lice za koje se unose podaci stranac;

6) državljanstvo;

7) kontakt podaci (broj telefona i adresa elektronske pošte);

8) naziv javne funkcije koju obavlja;

9) naziv organa, institucije ili međunarodne organizacije u kojoj se funkcija obavlja;

10)datum početka i datum prestanka obavljanja funkcije.

Za PEL po osnovu statusa člana uže porodice, u Registru se evidentiraju:

1) ime i prezime;

2) jedinstveni matični broj, ako je lice za koje se unose podaci crnogorski državljanin;

3) datum rođenja;

4) grad i država rođenja;

5) vrsta, broj i država izdavanja identifikacione isprave, ako je lice za koje se unose podaci stranac;

6) državljanstvo;

7) razlog zašto je lice PEL (bračni ili vanbračni supružnik, partner u zajednici života lica istog pola, roditelji, djeca i njihovi bračni ili vanbračni supružnici ili partneri u zajednici života lica istog pola)

8) jedinstveni matični broj PEL-a iz člana 5 stav 1 alineja 1 ovog uputstva, ako je to lice crnogorski državljanin

9) vrsta, broj i država izdavanja identifikacione isprave PEL-a iz člana 5 stav 1 alineja 1 ovog uputstva, ako je to lice stranac;

Za PEL po osnovu statusa bližeg saradnika, u Registru se evidentiraju:

1) ime i prezime;

2) jedinstveni matični broj ako je lice za koje se unose podaci crnogorski državljanin;

3) datum rođenja;

4) grad i država rođenja;

5) vrsta, broj i država izdavanja identifikacione isprave ako je lice za koje se unose podaci stranac;

6) državljanstvo;

7) naziv, sjedište, poreski identifikacioni broj (PIB) pravnog lica ili pravnog aranžmana sa kojim je povezan;

8) vrsta poslovne, vlasničke ili druge bliže veze na osnovu koje se izvodi status PEL-a

9) funkcija ili uloga koju obavlja u tom pravnom licu ili pravnom aranžmanu (stvarni vlasnik, direktor, osnivač).

10) jedinstveni matični broj PEL-a iz člana 5 stav 1 alineja 1 uputstva, ako je to lice crnogorski državljanin

11) vrsta, broj i država izdavanja identifikacione isprave PEL-a iz člana 5 stav 1 alineja 1 ovog uputstva, ako je to lice stranac;

PEL iz člana 55 stav 5 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma, dužno je da za sebe, članove svoje uže porodice i bliže saradnike, elektronskim putem izvrši upis tačnih i potpunih podataka u Registar, bez odlaganja, a najkasnije u roku od osam dana od dana imenovanja, izbora, postavljenja, odnosno stupanja na javnu funkciju.

PEL iz člana 55 stav 5 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma dužno je da prijavi Agenciji bez odlaganja, a najkasnije u roku od osam dana od dana nastanka promjene, sve promjene podataka koji se vode u Registru.

Unos, ažuriranje, provjeru i potvrdu podataka iz stava 1 ovog člana, PEL iz člana 55 stav 5 vrši neposredno putem internet aplikacije koju uspostavlja Agencija (u daljem tekstu: internet aplikacija).

Pristup internet aplikaciji vrši se na osnovu sredstava elektronske identifikacije sa visokim stepenom sigurnosti sistema elektronske identifikacije ili kvalifikovanog certifikata za elektronski potpis.

Podaci koje PEL dostavlja putem internet aplikacije moraju biti potpisani njegovim kvalifikovanim elektronskim potpisom.

Agencija vrši provjeru potpunosti i tačnosti dostavljenih podataka u Registru.

Ako utvrdi da podaci nijesu potpuni ili tačni, Agencija će pozvati PEL iz člana 55 stav 5 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma da uočene nedostatke otkloni u roku od osam dana od dana prijema poziva.

Ukoliko PEL iz člana 55 stav 5 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma ne postupi po pozivu Agencije i ne otkloni nedostatke u ostavljenom roku, Agencija će preduzeti kaznene mjere i pokrenuti postupke u skladu sa zakonom.

Status politički eksponiranog lica u Registru se vodi kao aktivan za vrijeme obavljanja javne funkcije, kao i u periodu od dvije godine nakon prestanka njenog obavljanja.

Nakon isteka roka od dvije godine iz stava 1 ovog člana, status lica se u Registru označava kao neaktivan.

Obveznik u smislu Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma, ostvaruje pristup isključivo podacima o licima koja imaju aktivan status PEL-a, preko Portala FOJ-a ili web servisa, na osnovu sredstava elektronske identifikacije sa visokim stepenom sigurnosti sistema elektronske identifikacije ili kvalifikovanog certifikata za elektronski potpis.

Obveznik iz stava 1 ovog člana može pristupiti podacima iz Registra, bilo preko Portala FOJ-a ili preko web servisa, samo ako je registrovan na Portalu FOJ-a.

Prilikom pristupa preko Portala FOJ-a kreira se izvod iz Registra u PDF formatu, koji sadrži podatke o licu, iz člana 6 ovog uputstva, za koje je provjeravan status PEL-a.

Ako utvrdi razliku u podacima kojima raspolaže u odnosu na Registar, obveznik iz stava 1 ovog člana o tome putem internet aplikacije obavještava Agenciju, unosom podataka u poseban dio Registra namijenjen za neslaganja, što ne mijenja osnovni sadržaj Registra.

Agencija je dužna da korišćenje web servisa iz stava 1 ovog člana omogući preko interneta.

Za korišćenje web servisa iz stava 1 ovog člana obveznik iz stava 1 ovog člana je dužan da podnese zahtjev Agenciji.

Uz zahtjev iz stava 6 ovog člana dostavlja se javni ključ.

Finansijsko-obavještajna jedinica i nadzorni organi iz člana 131 stav 1 Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma ostvaruju neposredan elektronski pristup svim

podacima iz Registra preko web servisa, na osnovu sredstava elektronske identifikacije sa visokim stepenom sigurnosti ili kvalifikovanog certifikata za elektronski potpis.

Agencija je dužna da korišćenje web servisa iz stava 1 ovog člana omogući preko sigurne komunikacione mreže koju je uspostavilo Ministarstvo unutrašnjih poslova na osnovu Sporazuma za unapređenje saradnje u oblasti suzbijanja kriminala.

U slučaju tehničke nemogućnosti pristupa, organi iz stava 1 ovog člana mogu tražiti dostavljanje podataka podnošenjem zahtjeva Agenciji, koja podatke dostavlja u formi izvoda bez odlaganja, a najkasnije u roku od tri dana od dana dobijanja zahtjeva.

Podaci iz Registra obrađuju se i čuvaju u skladu sa propisima kojima se uređuje zaštita podataka o ličnosti i informaciona bezbjednost.

Agencija preduzima odgovarajuće tehničke, administrativne i organizacione mjere radi zaštite podataka o ličnosti i podataka iz Registra od neovlašćenog pristupa, izmjene, otkrivanja, gubitka ili uništenja.

Danom stupanja na snagu ovog uputstva prestaje da važi Pravilnik o sadržini i načinu vođenja Registra politički eksponiranih lica („Službeni list CG“, br. 72/2024).

Ovo uputstvo stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom listu Crne Gore“.