Zakon o graničnoj kontroli

Granična kontrola i međunarodna granična policijska saradnja vrše se u skladu sa ovim zakonom.

Granična kontrola, u smislu ovog zakona, obuhvata nadzor državne granice, granične provjere i procjenu prijetnji za bezbjednost državne granice i vrši se radi:

1) obezbjeđenja državne granice;

2) zaštite života i zdravlja ljudi i životne sredine;

3) sprječavanja vršenja i otkrivanja krivičnih djela i prekršaja i pronalaženja i hvatanja njihovih učinilaca;

4) sprječavanja nezakonitih migracija;

5) sprječavanja i otkrivanja drugih aktivnosti i radnji kojima se ugrožavaju bezbjednost državne granice, javni poredak i javno zdravlje.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Policijski službenik i drugi državni službenik koji na državnoj granici primjenjuje ovlašćenja, mjere i radnje propisane zakonom ne smije vršiti diskriminaciju građana po osnovu rase, boje kože, nacionalne pripadnosti, društvenog ili etničkog porijekla, veze sa nekim manjinskim narodom ili manjinskom nacionalnom zajednicom, jezika, vjere ili uvjerenja, političkog ili drugog mišljenja, pola, promjene pola, rodnog identiteta, seksualne orijentacije i/ili interseksualnih karakteristika, zdravstvenog stanja, invaliditeta, starosne dobi, imovnog stanja, bračnog ili porodičnog stanja, pripadnosti grupi ili pretpostavke o pripadnosti grupi, političkoj partiji, sindikalnoj ili drugoj organizaciji, kao i po osnovu drugih ličnih svojstava.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) državna granica je zamišljena vertikalna ravan koja prolazi graničnom linijom i dijeli kopneni, vazdušni i vodeni (morski, jezerski i riječni) prostor i podzemlje Crne Gore od susjednih država, kao i državna granica na području graničnih prelaza na putevima, aerodromima, željeznicama i vodenim lukama preko kojih se odvija međunarodni saobraćaj;

2) granična linija je linija koja na kopnu i vodi dijeli teritoriju Crne Gore od susjednih država;

3) operator je pravno ili fizičko lice koje koristi i obavlja odgovarajuću djelatnost na putevima, aerodromima, željeznici ili lukama na osnovu posebnog ugovora ili nadležni organ uprave ukoliko takav ugovor ne postoji;

4) službeno lice je policijski službenik i drugi državni službenik koji na državnoj granici primjenjuje ovlašćenja, mjere i radnje propisane zakonom;

5) plovni objekat je brod, čamac i drugi plovni objekat namijenjen za plovidbu morem, jezerom i rijekom u međunarodnom saobraćaju;

6) brod na kružnom putovanju je putnički brod koji plovi određenom rutom prema unaprijed određenom programu koji obuhvata i turističke aktivnosti putnika u različitim lukama, na koji se tokom plovidbe putnici, po pravilu, ne ukrcavaju i ne iskrcavaju;

7) trajektna veza je veza između luke na teritoriji Crne Gore i luke druge države;

8) slobodna plovidba je upotreba plovnog objekta u sportske ili turističke svrhe između luke Crne Gore i luke druge države;

9) pogranično područje obuhvata teritorije opština Crne Gore i susjednih država koje izlaze na graničnu liniju u dubini od deset, a ne više od 30 kilometara;

10) pogranični saobraćaj je redovni prelazak zajedničke državne granice stanovnika pograničnih područja Crne Gore i susjednih država, u skladu sa pravilima pograničnog režima, radi njihovog boravka i kretanja u pograničnom području druge države zbog ekonomskih, socijalnih, kulturnih, porodičnih ili drugih opravdanih razloga, za period koji ne prelazi vremenski rok određen međunarodnim sporazumom.

Poslove razgraničenja i utvrđivanja državne granice, kao i pripreme za zaključivanje međunarodnog ugovora o državnoj granici, zajedno sa nadležnim organima susjedne države, vrši komisija koju obrazuje Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada).

Državna granica obilježava se graničnim oznakama, u skladu sa međunarodnim ugovorom.

Poslove premjera i označavanja državne granice, održavanja i obnavljanja graničnih oznaka na državnoj granici i pripremi dokumenata o državnoj granici vrši organ uprave nadležan za poslove nekretnina.

U blizini granične linije i graničnog prelaza postavljaju se posebne oznake i signalizacija kojima se upozorava na približavanje graničnoj liniji i graničnom prelazu, ako je to potrebno.

Na oznake i signalizaciju iz stava 1 ovog člana i u njihovoj neposrednoj blizini zabranjeno je postavljati druge oznake kojima se smanjuje njihova vidljivost ili na bilo koji drugi način mijenja značenje tih oznaka i signalizacije.

Na predlog organa uprave nadležnog za poslove policije (u daljem tekstu: Policija), oznake i signalizaciju iz stava 1 ovog člana, na putevima u blizini granične linije i graničnog prelaza postavlja organ uprave nadležan za poslove državnih puteva, a na drugim mjestima u blizini granične linije i graničnog prelaza organ uprave nadležan za poslove imovine.

Vlasnici ili korisnici zemljišta u blizini granične linije i graničnog prelaza obavezni su da omoguće slobodan prolaz radi postavljanja i održavanja oznaka i signalizacije iz stava 1 ovog člana.

Oblik, sadržinu i izgled oznaka i signalizacije iz stava 1 ovog člana propisuje organ državne uprave nadležan za unutrašnje poslove (u daljem tekstu: Ministarstvo).

Zbog vidljivosti granične linije Policija može zabraniti sadnju ili sjetvu određenih vrsta poljoprivrednih kultura, drveća ili rastinja uz graničnu liniju.

Za poslove održavanja granične linije koja, u skladu sa međunarodnim ugovorom, treba da bude očišćena od stabala i drugog rastinja koje smanjuje vidljivost graničnih oznaka ili granične linije odgovoran je organ uprave nadležan za poslove nekretnina.

Vlada može, iz bezbjednosnih razloga, zabraniti plovidbu, lov, ribolov, prelet aviona i helikoptera, kretanje, zadržavanje i naseljavanje uz graničnu liniju.

Zabrana iz stava 1 ovog člana traje dok traju bezbjednosni razlozi.

Pojedinačni ili grupni lov i ribolov u dubini teritorije do 300 metara od granične linije mora se, u pisanoj formi, najaviti nadležnom organu, najkasnije 24 časa prije početka lova, odnosno ribolova.

Ako se planskim dokumentom uređuje i prostor koji doseže do 100 metara od granične linije, Policija je dužna da u postupku izrade i donošenja planskog dokumenta dostavi potrebne podatke, kao i svoje predloge i mišljenja koji su neophodni za donošenje planskog dokumenta, u skladu sa propisima o uređenju prostora i izgradnji objekata.

Ne može se donijeti planski dokument kojim bi se doveli u pitanje bezbjednost i preglednost državne granice.

Prelazak državne granice je svako kretanje ljudi preko državne granice.

Državna granica se, po pravilu, može prelaziti samo na graničnim prelazima sa važećom putnom ispravom ili drugom ispravom propisanom za prelazak državne granice, u vrijeme koje je određeno za odvijanje saobraćaja na graničnom prelazu i na način koji je u skladu sa namjenom graničnog prelaza.

Radno vrijeme graničnih prelaza koji nijesu otvoreni 24 časa mora biti naznačeno.

Izuzetno od člana 10 ovog zakona, granica se može prelaziti i van graničnog prelaza i van utvrđenog radnog vremena graničnog prelaza u slučaju:

1) slobodne plovidbe;

2) iskrcavanja pomoraca radi boravka u opštini na čijem području je luka u kojoj je njihov brod pristao ili u susjednim opštinama;

3) prelaska lica ili grupe lica koja imaju odobrenje za prelazak državne granice, ako je takav prelazak neophodan iz opravdanih razloga i nije suprotan međunarodnom ugovoru;

4) prelaska stanovnika koji žive u pograničnom području, sa pograničnom propusnicom ili sa dozvolom za pogranični saobraćaj.

Lice koje prelazi državnu granicu u slučajevima iz stava 1 ovog člana dužno je da o tome bez odlaganja obavijesti Policiju, ukoliko ovim zakonom nije drukčije propisano.

Odobrenje iz stava 1 tačka 3 ovog člana na zahtjev lica koja namjeravaju da pređu državnu granicu, izdaje Policija, uz saglasnost organa uprave nadležnog za poslove carina i lučke kapetanije, sa rokom važenja do jedne godine.

Policija će oduzeti odobrenje iz stava 3 ovog člana prije isteka roka važenja ako je zloupotrijebljeno, ako se ne koristi u svrhu radi koje je izdato i po prestanku razloga radi kojeg je izdato.

Sadržaj i obrazac odobrenja iz stava 3 ovog člana i zahtjeva za izdavanje tog odobrenja, kao i bliži način izdavanja odobrenja propisuje Ministarstvo.

Van graničnog prelaza i van utvrđenog radnog vremena graničnog prelaza, državna granica može se preći u bilo koje vrijeme i na bilo kojem mjestu u slučaju elementarne nepogode, u skladu sa zakonom i u drugim slučajevima, u skladu sa međunarodnim ugovorom.

Lice koje prelazi državnu granicu u slučajevima iz stava 1 ovog člana, dužno je da o tome bez odlaganja obavijesti Policiju.