Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i Amandmana IV stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Devetoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2026. godini, dana 11. juna 2026. godine, donijela je
Montenegro · Poljoprivreda, Šumarstvo I Vodoprivreda
Zakon o izmjenama i dopunama zakona o poljoprivredi i ruralnom razvoju
Član 1
U Zakonu o poljoprivredi i ruralnom razvoju („Službeni list CG”, br. 56/09, 34/14, 1/15, 30/17 i 59/21):
u članu 1, članu 13 stav 1 tač. a, b, c i f, članu 14 stav 1 tač. a i b, nazivu u čl. 15 i 16, članu 17 st. 1 i 2, članu 18 stav 1 al. do 5, članu 19 stav 1, nazivu Poglavlja IV., članu 25 i st. 1 i 2, nazivu u članu 26, nazivu u članu 31, nazivu u članu 32 i st. 1, 2 i 3, nazivu u članu 33, članu 53 stav 1 alineja 8, članu 62 stav 2 alineja 6, članu 73 stav 1 alineja 2 i članu 76d stav 2 riječ „podsticaj” u različitom padežu zamjenjuje se riječju „podrška” u odgovarajućem padežu.
Član 2
U članu 2 stav 1 tačke 2, 5 i 6 mijenjaju se i glase:
„2) poljoprivredno gazdinstvo obuhvata sve jedinice koje se upotrebljavaju za poljoprivredne djelatnosti i kojima upravlja poljoprivrednik;
5) poljoprivrednik je fizičko ili pravno lice koje se bavi poljoprivrednom djelatnošću i organizovano je kao:
a) privredno društvo, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik;
b) porodično poljoprivredno gazdinstvo;
c) organizacija proizvođača; i
d) obrazovna ili naučno-istraživačka ustanova koja se bavi poljoprivrednom djelatnošću;
6) nosilac poljoprivrednog gazdinstva je poljoprivrednik koji je odgovoran za obavljanje poljoprivredne djelatnosti na gazdinstvu;”.
Poslije tačke 6 dodaju se tri nove tačke koje glase:
„6a) aktivni poljoprivrednik je nosilac poljoprivrednog gazdinstva koji je upisan u Registar poljoprivrednih gazdinstava, obavlja aktivnosti u okviru jednog ekonomskog dvorišta i koji ispunjava jedan od sljedećih uslova ako je:
- ostvario pravo na direktna plaćanja u biljnoj i/ili u stočarskoj proizvodnji, mjere podrške ruralnog razvoja, i mjere zajedničke organizacije tržišta;
- podnio zahtjev za ostvarivanje prava za direktna plaćanja u biljnoj i/ili u stočarskoj proizvodnji, mjere podrške ruralnog razvoja, i mjere zajedničke organizacije tržišta u tekućoj godini;
- nosilac poljoprivrednog osiguranja;
6b) mladi poljoprivrednik je poljoprivrednik stariji od 18 godina, a mlađi od 40 godina, koji je nosilac poljoprivrednog gazdinstva/izvršni direktor preduzeća, a koji posjeduje odgovarajuću stručna znanja i/ili vještine;
6c) poljoprivredna djelatnost obuhvata gajenje usjeva i zasada i uzgoj životinja i sa njima povezane uslužne djelatnosti u skladu sa grupama 01.1, 01.2, 01.3, 01.4, 01.5, 01.6 nacionalne klasifikacije djelatnosti;”.
Poslije tačke 11 dodaju se tri nove tačke koje glase:
„12) ekonomsko dvorište je dvorište jednog poljoprivrednog gazdinstva sa svim objektima, mehanizacijom i uređajima namijenjenim za poljoprivrednu proizvodnju, na kojem se obavlja poljoprivredna djelatnost na katastarskim parcelama jednog gazdinstva;
13) vezane aktivnosti razvoja ruralne ekonomije („Liaison Entre Actions de Développement de l'Économie Rurale”) (u daljem tekstu: LEADER) predstavljaju integrisani instrument teritorijalnog razvoja sa ciljem implementacije na lokalnom nivou, koji doprinosi teritorijalnoj koherentnosti, dugoročnom održivom razvoju i poboljšanju socijalnog kapitala ruralnih područja;
(14) lokalna akciona grupa (LAG) je lokalno javno-privatno partnerstvo koje čine predstavnici javnog, privrednog i civilnog sektora;
(15) lokalna razvojna strategija (LRS) je planski dokument LAG-a kojim se utvrđuju ciljevi, prioriteti i mjere za razvoj ruralne teritorije na kojoj LAG djeluje, radi unaprjeđivanja kvaliteta života i ekonomskog razvoja lokalne zajednice;
16) agrarna politika je dio privredne politike koja obuhvata skup mjera u oblasti poljoprivrede, uključujući subvencije, zemljišnu politiku, cjenovnu politiku, poreze i drugo radi unaprjeđivanja poljoprivredne proizvodnje, poboljšanja položaja poljoprivrednika i osiguranja poljoprivrednih proizvoda.”
Član 3
Član 3 mijenja se i glasi:
„Ciljevi agrarne politike
Član 3
Ciljeve razvoja poljoprivrede i ruralnih područja (u daljem tekstu: agrarna politika) utvrđuje Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) na predlog organa državne uprave nadležnog za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo).”
Član 4
Čl. 4 i 5 brišu se.
Član 5
Član 6 mijenja se i glasi:
„(1) Uslovi, način i dinamika sprovođenja mjera agrarne politike utvrđenih ciljevima agrarne politike, do početka fiskalne godine, bliže se uređuju propisom Vlade (u daljem tekstu: Agrobudžet).
(2) Agrobudžet sadrži, naročito:
- planirana sredstva po pojedinim mjerama agrarne politike;
- uslove i kriterijume za korišćenje mjera podrške utvrđenih ovim zakonom;
- način kontrole u sprovođenju mjera agrarne politike;
- način praćenja i ocjenjivanja efekata mjera agrarne politike;
- način i postupak dodjeljivanja sredstava podrške;
- mjere za otklanjanje nepravilnosti utvrđenih u korišćenju sredstava podrške.
(3) Posebna podrška za poljoprivredne proizvode dodjeljuje se za:
- Operativne programe organizacije proizvođača za voće i povrće;
- Program podrške za vino;
- Program podrške za pčelarske proizvode;
- Program podrške za maslinovo ulje i stone masline.
(4) Programi iz stava 3 ovog člana sadrže: korisnike podrške, poljoprivredne proizvode na koje se podrška odnosi, period na koji se podrška realizuje, iznos finansijskih sredstava za finansiranje programa, način vršenja kontrole utroška finansijskih sredstava i sprovođenja programa.
(5) Programi iz stava 3 ovog člana sufinansiraju se iz Budžeta Crne Gore.
(6) Operativni programi organizacija proizvođača za voće i povrće, mogu se sufinansirati ako se odnose na:
- planiranje poljoprivredne proizvodnje;
- poboljšanje kvaliteta poljoprivrednih proizvoda;
- podizanje komercijalne vrijednosti poljoprivrednih proizvoda;
- promociju poljoprivrednih proizvoda;
- sprovođenje mjera zaštite životne sredine;
- sprečavanje i upravljanje kriznim situacijama.
(7) Operativni programi iz stava 6 ovog člana, mogu se sufinansirati samo ako organizacije proizvođača imaju obezbijeđena sredstva za njihovo sprovođenje.
(8) Sredstva za sufinansiranje operativnih programa dodjeljuju se na osnovu javnog poziva Ministarstva, koji sadrži uslove za proizvođačke organizacije i operativne programe i procentualni iznos sredstava u sufinansiranju za sprovođenje tih programa.
(9) Programima podrške za vino mogu se sufinansirati:
- promocija vina;
- restrukturiranje i konverzija vinograda;
- zelena berba;
- investicije u oblasti proizvodnje vina;
- inovacije u oblasti proizvodnje vina;
- destilacija nusproizvoda.
(10) Sredstva podrške mogu koristiti proizvođači vina na osnovu javnog poziva Ministarstva.
(11) Programima podrške za pčelinje proizvode sufinansiraju se organizacije proizvođača pčelinjih proizvoda za:
- tehničku pomoć pčelarima i udruženjima pčelara;
- suzbijanje bolesti i štetočina u košnicama, pogotovo varooze;
- racionalizaciju troškova selidbe košnica;
- pomoć laboratorijskim ispitivanjima pčelinjih proizvoda;
- obnavljanje pčelinjeg fonda;
- saradnju sa naučnim institucijama specijalizovanim za sprovođenje primijenjenih istraživačkih programa u oblasti pčelarstva i pčelinjih proizvoda;
- praćenje tržišta;
- poboljšanje kvaliteta pčelinjih proizvoda.
(12) Programima podrške za maslinovo ulje i stone masline sufinansiraju se organizacije proizvođača maslinovog ulja i stonih maslina za:
- praćenje kretanja na tržištu maslinovog ulja i stonih maslina;
- sprovođenje mjera zaštite životne sredine;
- modernizaciju uzgoja maslina radi povećanja konkurentnosti;
- poboljšanje kvaliteta maslinovog ulja i stonih maslina;
- sistem sljedljivosti i sertifikacije u cilju praćenja kvaliteta maslinovog ulja.
(13) Programe iz stava 3 ovog člana donosi Ministarstvo.”
Član 6
Član 7 mijenja se i glasi:
„Izvještaj o realizaciji Agrobudžeta
Član 7
(1) Godišnji izvještaj o realizaciji Agrobudžeta Ministarstvo dostavlja Vladi na usvajanje, do 31. marta tekuće za prethodnu godinu.
(2) Izvještaj iz stava 1 ovog člana sadrži i ocjenu efekata agrarne politike za godinu za koju se odnosi.”
Član 7
U članu 12 stav 2 i članu 13 stav 3 riječi: „u skladu sa Nacionalnim programom,” brišu se.
Član 8
U članu 13 stav 1 poslije podtačke f) dodaje se nova podtačka koja glasi:
„g) podrška poljoprivrednoj proizvodnji”, a riječi: „podsticaj poljoprivrednih proizvođača” brišu se.
Član 9
U članu 19 stav 1 alineja 1, članu 20 stav 1, članu 21 stav 3 i članu 58 riječ „Strategija” u različitom padežu zamjenjuje se riječima: „ciljevi agrarne politike” u odgovarajućem padežu.
Član 10
U članu 20 stav 1 riječi: „Nacionalnim programom” brišu se.
Član 11
U članu 21 stav 3 riječi: „i Nacionalnim programom” brišu se.
Član 12
Član 24 mijenja se i glasi:
„(1) Članu poljoprivrednog gazdinstva pripada pravo na staračku naknadu, ako:
- je stariji od 60 godina (muškarac i žena);
- bavi se ili se bavio poljoprivrednom djelatnošću;
- ne ostvaruje primanja po drugom osnovu, kao ni njegov bračni supružnik.
(2) Visina staračke naknade utvrđuje se u visini 70% najniže penzije u Crnoj Gori.
(3) Pravo na staračku naknadu ostvaruje se od dana uredno podnesenog zahtjeva za staračku naknadu.
(4) Socijalno najugroženija staračka i seoska domaćinstva koja se bave poljoprivredom mogu ostvariti jednokratnu interventnu novčanu pomoć u toku jedne godine, najviše do petostrukog iznosa staračke naknade.
(5) Sredstva za isplatu staračke naknade i sredstva za isplatu jednokratne interventne socijalne pomoći obezbjeđuju se u Agrobudžetu.
(6) Na predlog Ministarstva Vlada može propisati olakšice za plaćanje doprinosa za obavezno socijalno osiguranje poljoprivrednika.
(7) Bliže uslove i postupak za isplatu staračke naknade, kriterijume i postupak za ostvarivanje prava na isplatu jednokratne interventne pomoći, na predlog Ministarstva, propisuje Vlada.”
Član 13
Član 26 mijenja se i glasi:
„(1) Realizaciju mjera podrške poljoprivredne politike i politike ruralnog razvoja vrši Ministarstvo u skladu sa ovim zakonom, kao i organ uprave nadležan za sprovođenje mjera podrške (u daljem tekstu: Agencija) na način i pod uslovima utvrđenim zakonom kojim se uređuju uslovi i način sprovođenja mjera podrške poljoprivredne politike, politike ruralnog razvoja, politike ribarstva i Agrobudžetom.
(2) Poslove pripreme, praćenja realizacije, promocije i koordinacije za mjere ruralnog razvoja finansiranih iz IPARD programa, kao i funkciju korisnika sredstava podrške kroz mjeru 9 „Tehnička pomoć” u skladu sa zahtjevima EU, vrši organizaciona jedinica Ministarstva za upravljanje IPARD programom - IPARD Upravljačko tijelo.
(3) Realizacija i postupak korišćenja sredstava iz IPARD programa uređuje se propisom Vlade.”
Član 14
Član 31 mijenja se i glasi:
„(1) Pravo na podršku može ostvariti aktivni poljoprivrednik koji je podnio zahtjev, sa potrebnom dokumentacijom, za ostvarivanje prava na podršku i koji je upisan u Registar poljoprivrednih gazdinstava iz člana 63 ovog zakona (u daljem tekstu: korisnik podrške).
(2) Ministarstvo vodi evidenciju korisnika podrške.
(3) Izuzetno od stava 1 ovog člana Ministarstvo može odobriti podršku korisniku koji nema status aktivnog poljoprivrednika, a koji obavlja poslove od javnog interesa i korisniku socijalnih transfera porodičnim poljoprivrednim gazdinstvima.
(4) Uslove za upis u Registar poljoprivrednih gazdinstava i dokumentaciju potrebnu za ostvarivanje prava na podršku iz stava 1 ovog člana propisuje Ministarstvo.”
Član 15
Član 33 mijenja se i glasi:
„(1) Korisnik podrške odgovara za tačnost dokumentacije i podataka za ostvarivanje prava na podršku i namjensko korišćenje sredstava podrške.
(2) Korisnik podrške koji je na osnovu neispravne dokumentacije, odnosno zloupotrebom ostvario pravo na korišćenje sredstava podrške ili je sredstva podrške nenamjenski koristio dužan je da vrati iznos primljenih sredstava, uvećan za iznos zatezne kamate, u roku određenom pravosnažnim rješenjem Ministarstva.
(3) Korisnik podrške koji je sredstva koristio na način iz stava 2 ovog člana nema pravo na dodjelu podrške za period od dvije godine od dana donošenja pravosnažnog rješenja Ministarstva o vraćanju sredstava.
(4) Korisnik podrške koji je pokušao na osnovu neispravne dokumentacije, odnosno zloupotrebom da ostvari pravo na korišćenje sredstava podrške ili da sredstva podrške nenamjenski koristi, nema pravo na dodjelu podrške za period od dvije godine od dana donošenja pravosnažnog rješenja Ministarstva o odbijanju isplate sredstava podrške.
(5) Korisnik podrške koji je ostvario pravo na korišćenje sredstava podrške, ali je nakon podnošenja dokumentacije za isplatu sredstava podrške utvrđeno da je imao namjeru da lažnim prikazivanjem ili prikrivanjem činjenica, sredstva podrške dobije ili nenamjenski koristi, nema pravo na dodjelu sredstava podrške za period od dvije godine od dana donošenja pravosnažnog rješenja Ministarstva o odbijanju isplate sredstava podrške, osim u slučaju dozvoljenih odstupanja propisanih Agrobudžetom.
(6) Korisnik podrške koji je pokušao na osnovu netačno prijavljenih podataka prilikom podnošenja zahtjeva za podršku, u odnosu na stanje zatečeno prilikom kontrole na terenu, a u vrijednosti većoj od propisanog odstupanja, ili ne dopusti obavljanje kontrole na terenu, nema pravo na dodjelu sredstava podrške za period od dvije godine od dana donošenja pravosnažnog rješenja Ministarstva o odbijanju isplate sredstava podrške.
(7) Bliža odstupanja iz stava 5 ovog člana utvrđuju se Agrobudžetom.
(8) Lista lica koja ne mogu ostvariti pravo iz st. 4, 5 i 6 ovog člana objaviće se na internet stranici Ministarstva.
(9) Rješenja iz st. 2 do 6 ovog člana Ministarstvo donosi na osnovu izvršene kontrole.
(10) Korisnik podrške iz st. 3, 4, 5 i 6 ovog člana nema pravo ni na korišćenje sredstava koja se odobravaju po osnovu drugih mjera podrške.
(11) Korisnik podrške dužan je da čuva dokumentaciju koja se odnosi na ostvarivanje prava na podršku, najmanje pet godina od dana posljednje isplate sredstava podrške.”