Zakon o poljoprivredi i ruralnom razvoju

Ovim zakonom uređuju se: razvoj poljoprivrede i ruralnih područja, ciljevi i mjere agrarne politike, podrška u poljoprivredi i uslovi za njihovo ostvarivanje, prava i obaveze korisnika podrške, dopunske djelatnosti u poljoprivredi, organizovanje u poljoprivredi, kao i druga pitanja od značaja za razvoj poljoprivrede i ruralnih područja.

(1) Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) poljoprivreda je privredna djelatnost koja obuhvata biljnu i stočarsku proizvodnju i sa njima povezane uslužne djelatnosti, u skladu sa propisima kojima je uređena klasifikacija djelatnosti i registar jedinica razvrstavanja;

2) poljoprivredno gazdinstvo obuhvata sve jedinice koje se upotrebljavaju za poljoprivredne djelatnosti i kojima upravlja poljoprivrednik;

3) proizvodna jedinica je prostorno određena privredna jedinica na kojoj se obavlja poljoprivredna djelatnost;

4) porodično poljoprivredno gazdinstvo je poljoprivredno gazdinstvo na kojem poljoprivrednik sam ili zajedno sa članovima svog domaćinstva obavlja poljoprivrednu djelatnost;

5) poljoprivrednik je fizičko ili pravno lice koje se bavi poljoprivrednom djelatnošću i organizovano je kao:

a) privredno društvo, odnosno drugo pravno lice ili preduzetnik;

b) porodično poljoprivredno gazdinstvo;

c) organizacija proizvođača; i

d) obrazovna ili naučno-istraživačka ustanova koja se bavi poljoprivrednom djelatnošću;

6) nosilac poljoprivrednog gazdinstva je poljoprivrednik koji je odgovoran za obavljanje poljoprivredne djelatnosti na gazdinstvu;

6a) aktivni poljoprivrednik je nosilac poljoprivrednog gazdinstva koji je upisan u Registar poljoprivrednih gazdinstava, obavlja aktivnosti u okviru jednog ekonomskog dvorišta i koji ispunjava jedan od sljedećih uslova ako je:

- ostvario pravo na direktna plaćanja u biljnoj i/ili u stočarskoj proizvodnji, mjere podrške ruralnog razvoja, i mjere zajedničke organizacije tržišta;

- podnio zahtjev za ostvarivanje prava za direktna plaćanja u biljnoj i/ili u stočarskoj proizvodnji, mjere podrške ruralnog razvoja, i mjere zajedničke organizacije tržišta u tekućoj godini;

- nosilac poljoprivrednog osiguranja;

6b) mladi poljoprivrednik je poljoprivrednik stariji od 18 godina, a mlađi od 40 godina, koji je nosilac poljoprivrednog gazdinstva/izvršni direktor preduzeća, a koji posjeduje odgovarajuću stručna znanja i/ili vještine;

6c) poljoprivredna djelatnost obuhvata gajenje usjeva i zasada i uzgoj životinja i sa njima povezane uslužne djelatnosti u skladu sa grupama 01.1, 01.2, 01.3, 01.4, 01.5, 01.6 nacionalne klasifikacije djelatnosti;

7) jedinstveni identifikacioni broj poljoprivrednih gazdinstava (u daljem tekstu: IDBR) je osnov za vođenje jedinstvenog Registra poljoprivrednih gazdinstava i njihovo povezivanje sa drugim registrima;

8) poljoprivredni proizvod je proizvod biljnog ili životinjskog porijekla dobijen iz primarne poljoprivredne proizvodnje i proizvod podvrgnut jednostavnoj fizičkoj obradi;

9) primarna poljoprivredna proizvodnja je proizvodnja i uzgoj primarnih poljoprivrednih proizvoda biljnog ili životinjskog porijekla, uključujući žetvu i berbu plodova, mužu i uzgoj životinja, lov i ribolov i sakupljanje samoniklih plodova i biljaka iz prirode, koja obuhvata i rukovanje, transport i skladištenje primarnih proizvoda na mjestu proizvodnje, koja za rezultat ima isključivo proizvod koji nije podvrgnut tehnološkom postupku nakon žetve, sakupljanja plodova ili ulova, osim jednostavne fizičke obrade;

10) prerada poljoprivrednih proizvoda je proces kojim se mijenja primarni proizvod primjenom određenih fizičkih i hemijskih postupaka;

11) hrana je supstanca ili proizvod koji je namijenjen za ishranu ljudi, prerađen, djelimično prerađen ili neprerađen uključujući vodu za piće i vodu koja se koristi u postupku pripreme hrane, koja može biti biljnog porijekla, životinjskog porijekla i kombinovana hrana;

12) ekonomsko dvorište je dvorište jednog poljoprivrednog gazdinstva sa svim objektima, mehanizacijom i uređajima namijenjenim za poljoprivrednu proizvodnju, na kojem se obavlja poljoprivredna djelatnost na katastarskim parcelama jednog gazdinstva;

13) vezane aktivnosti razvoja ruralne ekonomije („Liaison Entre Actions de Développement de l'Économie Rurale”) (u daljem tekstu: LEADER) predstavljaju integrisani instrument teritorijalnog razvoja sa ciljem implementacije na lokalnom nivou, koji doprinosi teritorijalnoj koherentnosti, dugoročnom održivom razvoju i poboljšanju socijalnog kapitala ruralnih područja;

(14) lokalna akciona grupa (LAG) je lokalno javno-privatno partnerstvo koje čine predstavnici javnog, privrednog i civilnog sektora;

(15) lokalna razvojna strategija (LRS) je planski document LAG-a kojim se utvrđuju ciljevi, prioriteti i mjere za razvoj ruralne teritorije na kojoj LAG djeluje, radi unaprjeđivanja kvaliteta života i ekonomskog razvoja lokalne zajednice;

16) agrarna politika je dio privredne politike koja obuhvata skup mjera u oblasti poljoprivrede, uključujući subvencije, zemljišnu politiku, cjenovnu politiku, poreze i drugo radi unaprjeđivanja poljoprivredne proizvodnje, poboljšanja položaja poljoprivrednika i osiguranja poljoprivrednih proizvoda.

Ciljeve razvoja poljoprivrede i ruralnih područja (u daljem tekstu: agrarna politika) utvrđuje Vlada Crne Gore (u daljem tekstu: Vlada) na predlog organa državne uprave nadležnog za poslove poljoprivrede (u daljem tekstu: Ministarstvo).

(1) Uslovi, način i dinamika sprovođenja mjera agrarne politike utvrđenih ciljevima agrarne politike, do početka fiskalne godine, bliže se uređuju propisom Vlade (u daljem tekstu: Agrobudžet).

(2) Agrobudžet sadrži, naročito:

- planirana sredstva po pojedinim mjerama agrarne politike;

- uslove i kriterijume za korišćenje mjera podrške utvrđenih ovim zakonom;

- način kontrole u sprovođenju mjera agrarne politike;

- način praćenja i ocjenjivanja efekata mjera agrarne politike;

- način i postupak dodjeljivanja sredstava podrške;

- mjere za otklanjanje nepravilnosti utvrđenih u korišćenju sredstava podrške.

(3) Posebna podrška za poljoprivredne proizvode dodjeljuje se za:

- Operativne programe organizacije proizvođača za voće i povrće;

- Program podrške za vino;

- Program podrške za pčelarske proizvode;

- Program podrške za maslinovo ulje i stone masline.

(4) Programi iz stava 3 ovog člana sadrže: korisnike podrške, poljoprivredne proizvode na koje se podrška odnosi, period na koji se podrška realizuje, iznos finansijskih sredstava za finansiranje programa, način vršenja kontrole utroška finansijskih sredstava i sprovođenja programa.

(5) Programi iz stava 3 ovog člana sufinansiraju se iz Budžeta Crne Gore.

(6) Operativni programi organizacija proizvođača za voće i povrće, mogu se sufinansirati ako se odnose na:

- planiranje poljoprivredne proizvodnje;

- poboljšanje kvaliteta poljoprivrednih proizvoda;

- podizanje komercijalne vrijednosti poljoprivrednih proizvoda;

- promociju poljoprivrednih proizvoda;

- sprovođenje mjera zaštite životne sredine;

- sprečavanje i upravljanje kriznim situacijama.

(7) Operativni programi iz stava 6 ovog člana, mogu se sufinansirati samo ako organizacije proizvođača imaju obezbijeđena sredstva za njihovo sprovođenje.

(8) Sredstva za sufinansiranje operativnih programa dodjeljuju se na osnovu javnog poziva Ministarstva, koji sadrži uslove za proizvođačke organizacije i operativne programe i procentualni iznos sredstava u sufinansiranju za sprovođenje tih programa.

(9) Programima podrške za vino mogu se sufinansirati:

- promocija vina;

- restrukturiranje i konverzija vinograda;

- zelena berba;

- investicije u oblasti proizvodnje vina;

- inovacije u oblasti proizvodnje vina;

- destilacija nusproizvoda.

(10) Sredstva podrške mogu koristiti proizvođači vina na osnovu javnog poziva Ministarstva.

(11) Programima podrške za pčelinje proizvode sufinansiraju se organizacije proizvođača pčelinjih proizvoda za:

- tehničku pomoć pčelarima i udruženjima pčelara;

- suzbijanje bolesti i štetočina u košnicama, pogotovo varooze;

- racionalizaciju troškova selidbe košnica;

- pomoć laboratorijskim ispitivanjima pčelinjih proizvoda;

- obnavljanje pčelinjeg fonda;

- saradnju sa naučnim institucijama specijalizovanim za sprovođenje primijenjenih istraživačkih programa u oblasti pčelarstva i pčelinjih proizvoda;

- praćenje tržišta;

- poboljšanje kvaliteta pčelinjih proizvoda.

(12) Programima podrške za maslinovo ulje i stone masline sufinansiraju se organizacije proizvođača maslinovog ulja i stonih maslina za:

- praćenje kretanja na tržištu maslinovog ulja i stonih maslina;

- sprovođenje mjera zaštite životne sredine;

- modernizaciju uzgoja maslina radi povećanja konkurentnosti;

- poboljšanje kvaliteta maslinovog ulja i stonih maslina;

- sistem sljedljivosti i sertifikacije u cilju praćenja kvaliteta maslinovog ulja.

(13) Programe iz stava 3 ovog člana donosi Ministarstvo.

(1) Godišnji izvještaj o realizaciji Agrobudžeta Ministarstvo dostavlja Vladi na usvajanje, do 31. marta tekuće za prethodnu godinu.

(2) Izvještaj iz stava 1 ovog člana sadrži i ocjenu efekata agrarne politike za godinu za koju se odnosi.