Zakon o nadzoru i kontroli proizvodnje i prometa određenih supstanci koje se mogu upotrijebiti u proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci

Ovim zakonom uređuje se nadzor i kontrola proizvodnje i prometa određenih supstanci koje se mogu upotrijebiti u nedozvoljenoj proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci (prekursori za droge), radi sprječavanja njihove zloupotrebe ili korišćenja u nedozvoljene svrhe, kao i druga pitanja od značaja za ovu oblast.

Prekursorima u smislu ovog zakona ne smatraju se smješe i prirodni proizvodi koji sadrže prekursore, a čiji je sastav takav da se prekursori ne mogu lako upotrijebiti, niti ekstrahovati lako primjenljivim ili ekonomski isplativim sredstvima, kao ni ljekovi koji su definisani Zakonom o ljekovima, osim ljekova navedenih u četvrtoj kategoriji prekursora.

Prekursori se razvrstavaju u prvu, drugu, treću i četvrtu kategoriju.

Prvu kategoriju čine prekursori koji se koriste kao osnovna i najvažnija supstanca u proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci.

Drugu kategoriju čine prekursori koji se koriste kao pomoćne supstance u proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci i razvrstavaju se u II.A i II.B podkategoriju.

Treću kategoriju čine prekursori koji se koriste kao pomoćne supstance u proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci, a koji se, u tom procesu, mogu zamijeniti i drugim odgovarajućim supstancama.

Četvrtu kategoriju prekursora čine ljekovi za humanu upotrebu i veterinarsku upotrebu koji sadrže efedrin ili soli efedrina, pseudoefedrin ili soli pseudoefedrina, odnosno norefedrin ili soli norefedrina.

Spisak prekursora razvrstanih u kategorije iz člana 3 st. 2 do 5 ovog zakona, donosi organ državne uprave nadležan za poslove zdravlja (u daljem tekstu: Ministarstvo) uz prethodno pribavljeno mišljenje Instituta za ljekove i medicinska sredstva (u daljem tekstu: Institut) i organa uprave nadležnog za poslove policije (u daljem tekstu: Uprava policije).

Spisak prekursora utvrđuje se u skladu sa ratifikovanim međunarodnim sporazumima, standardima i propisima Evropske unije i Konvencijom Ujedinjenih nacija protiv nezakonitog prometa opojnih droga i psihotropnih supstanci iz 1988. godine.

Spisak prekursora objavljuje se u „Službenom listu Crne Gore”.

Ministarstvo osniva Komisiju za prekursore, kao stručno tijelo (u daljem tekstu: Komisija).

Komisija se sastoji od stručnjaka iz oblasti hemije, farmacije i medicine, odnosno stručnjaka za upotrebu prekursora, narkotika i psihotropnih supstanci, kao i predstavnika Ministarstva, organa državne uprave nadležnog za zaštitu životne sredine, organa državne uprave nadležnog za veterinarske poslove, organa državne uprave nadležnog za unutrašnje poslove i organa uprave nadležnog za carinske poslove.

Komisija uključuje najmanje jednog predstavnika iz odgovarajuće oblasti ili institucije. Komisija se imenuje na period od četiri godine. Komisija usvaja poslovnik kojim se dodatno reguliše njen rad i način glasanja.

Komisija obavlja sljedeće zadatke:

1) sastavlja i ažurira Smjernice u skladu sa propisima Evropske unije o načinu i postupku prepoznavanja sumnjive upotrebe prekursora sa Spiska prekursora, kao i supstanci van Spiska prekursora;

2) prati upotrebu supstanci van Spiska prekursora i, radi sprječavanja zloupotrebe, predlaže Ministarstvu da ih klasifikuje u skladu sa članom 3 ovog zakona i uključi te supstance u Spisak prekursora u skladu sa članom 4 ovog zakona;

3) sarađuje sa nadležnim državnim organima u rješavanju uočenih problema vezanih za proizvodnju ili promet prekursora, kao i supstanci van Spiska prekursora;

4) daje stručna mišljenja pravnim licima koja obavljaju djelatnosti u hemijskoj ili farmaceutskoj industriji;

5) obavlja druge stručne aktivnosti vezane za proizvodnju ili promet prekursora, po nalogu ministra.

Zabranjena je proizvodnja i promet prekursora, kao i sredstava za njihovu proizvodnju i preradu suprotno ovom zakonu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) prekursor za droge (u daljem tekstu: prekursor) je supstanca utvrđena Spiskom prekursora, koji može da se upotrijebi za nedozvoljenu proizvodnju opojnih droga ili psihotropnih supstanci, uključujući smješe i prirodne proizvode koji sadrže takve supstance, ali isključujući smješe i prirodne proizvode koji sadrže prekursore, a čiji je sastav takav da se prekursori ne mogu lako upotrijebiti, niti ekstrahovati lako primjenljivim ili ekonomski isplativim sredstvima, kao i ljekove koji su definisani Zakonom o ljekovima, osim ljekova navedenih u četvrtoj kategoriji prekursora.

2) supstanca van Spiska prekursora je svaka supstanca koja može da se upotrijebi za proizvodnju opojnih droga i psihotropnih supstanci ako nije utvrđena Spiskom prekursora;

3) smješa je kombinacija ili rastvor dvije ili više supstanci;

4) prirodni proizvod je supstanca koja se kao takva nalazi u prirodi, neprerađena ili prerađena isključivo ručnim, mehaničkim ili gravitacionim putem, rastvaranjem u vodi, flotacijom, ekstrakcijom pomoću vode, destilacijom vodenom parom ili uparavanjem vode, ili izdvojena iz vazduha na bilo koji način;

5) stavljanje na tržište je svaka isporuka, uz novčanu naknadu ili bez plaćanja prekursora ili skladištenje, izrada, proizvodnja, obrada, trgovina, distribucija ili posredovanje prekursorima, radi isporuke na tržište;

6) krajnji primalac je svako pravno ili fizičko lice kome se isporučuje prekursor u zemlji koja je krajnja destinacija, a koji ne mora da bude korisnik;

7) korisnik je pravno ili fizičko lice koji nije subjekt koji stavlja prekursor na tržište, a vrši obradu, formulaciju, potrošnju, skladištenje, čuvanje, preradu, pakovanje, prenos iz jedne ambalaže u drugu ambalažu, miješanje, ili drugu upotrebu prekursora;

8) subjekt je svako pravno ili fizičko lice koje učestvuje u stavljanju prekursora na tržište;

9) uvoz znači svako unošenje prekursora koji imaju status robe koja nije roba Crne Gore na carinsko područje Crne Gore, uključujući privremeno skladištenje, stavljanje u slobodnu zonu ili slobodni magacin, stavljanje pod suspenzivni postupak i puštanje u slobodan promet unutar tog područja;

10) izvoz znači svako iznošenje prekursora sa carinskog područja Crne Gore, uključujući izlazak prekursora za koje je potrebna carinska deklaracija i izlazak nakon njihovog skladištenja u slobodnoj carinskoj zoni;

11) posredničke aktivnosti su sve aktivnosti vezane za organizovanje kupovine i prodaje ili nabavke prekursora koje obavlja bilo koje pravno ili fizičko lice s ciljem zaključivanja ugovora između između dvije strane ili djelovanjem u ime najmanje jedne od tih strana, bez preuzimanja tih supstanci u svoj posjed ili preuzimanja kontrole nad realizacijom takve transakcije; ova definicija takođe obuhvata svaku aktivnost koju obavlja bilo koje pravno ili fizičko lice sa sjedištem u Uniji, a koja se odnosi na kupovinu i prodaju ili nabavku prekursora bez unošenja tih supstanci na carinsku teritoriju Unije;

12) uvoznik je svako pravno ili fizičko lice koje je odgovorno za poslove uvoza prekursora i koje podnosi ili u čije ime se podnosi carinska deklaracija;

13) izvoznik je svako pravno ili fizičko lice koje je odgovorno za poslove izvoza prekursora i koje podnosi carinsku deklaraciju ili u čije ime se podnosi carinska deklaracija;

14) poslovne prostorije su objekti zajedno sa zemljištem koje koristi bilo koje pravno ili fizičko lice na svakoj pojedinačnoj lokaciji;

15) obavještenje prije izvoza (Pre Export Notification - PEN online) je sistem namijenjen nacionalnim organima koji se bave izvozom i uvozom da prate i verifikuju legitimnost pojedinačnih pošiljki u međunarodnoj trgovini takvim prekursorima, identifikuju sumnjive transakcije i spriječe njihovo preusmjeravanje u ilegalne kanale.

16) Međunarodni odbor za kontrolu opojnih droga (INCB) je organ osnovan Jedinstvenom konvencijom o opojnim drogama iz 1961. godine (izmijenjenom protokolom iz 1972. godine), nadležan za kontrolu sprovođenja konvencija iz oblasti opojnih droga i psihotropnih supstanci, i to: Jedinstvene konvencije o opojnim drogama (1961), Konvencije o psihotropnim supstancama (1971) i Konvencije Ujedinjenih nacija protiv nezakonitog prometa opojnih droga i psihotropnih supstanci (1988).

Proizvodnja prekursora je dobijanje sintezom ili izolovanjem iz prirodne ili sintetičke smješe supstanci, njihova modifikacija, prečišćavanje, prerada, pakovanje i miješanje radi dobijanja poluproizvoda ili gotovih proizvoda korišćenjem hemijskih, fizičkih, i bioloških procesa.

Proizvodnju prekursora prve, druge ili treće kategorije može da vrši pravno ili fizičko lice kome je Ministarstvo, odnosno Institut izdao dozvolu za proizvodnju prekursora.

Proizvodnju prekursora četvrte kategorije može da vrši pravno lice na osnovu dozvole za proizvodnju ljekova koju izdaje Institut, u skladu sa zakonom kojim se uređuje proizvodnja ljekova.

Proizvodnju prekursora prve kategorije, koji se koriste za proizvodnju ljekova, može da vrši pravno lice koje ispunjava uslove za proizvodnju ljekova, u skladu sa zakonom kojim se uređuje proizvodnja ljekova.

Proizvodnju prekursora prve kategorije koji se ne koriste za proizvodnju ljekova, kao i prekursora druge i treće kategorije može da vrši pravno ili fizičko lice registrovano za proizvodnju hemijskih proizvoda, i ispunjava posebne uslove u pogledu prostora, kadra i opreme.

Posebne uslove iz stava 4 ovog člana propisuje Ministarstvo.

Dozvola za proizvodnju prekursora izdaje se na zahtjev pravnog ili fizičkog lica, za proizvodnju određenog prekursora prve, druge i treće kategorije na period od tri godine.

Ako zahtjev iz stava 1 ovog člana nije potpun, Ministarstvo, odnosno Institut obavještava podnosioca da zahtjev dopuni najkasnije u roku od 15 radnih dana od dana dostavljanja obavještenja.

Institut, u roku od 60 radnih dana od dana prijema potpune dokumentacije koja je propisana ovim zakonom izdaje dozvolu za proizvodnju određenog prekursora iz člana 9 stav 3 ovog zakona.

Ministarstvo, u roku od 60 radnih dana od dana prijema potpune dokumentacije koja je propisana ovim zakonom izdaje dozvolu za proizvodnju prekursora iz člana 9 stav 4 ovog zakona.

Rok iz st. 3 i 4 ovog člana prestaje da teče od dana kada Institut, odnosno Ministarstvo zatraži dopunu zahtjeva i nastavlja da teče od dana dostavljanja traženih podataka.

U postupku za izdavanje dozvole za proizvodnju prekursora Ministarstvo, odnosno Institut pribavlja od organa uprave nadležnog za poslove izvršenja krivičnih sankcija dokaz da pravno ili fizičko lice, osnivač i odgovorno lice nijesu osuđivani, odnosno da se ne vodi krivični postupak zbog nelegalnih aktivnosti sa opojnim drogama i psihotropnim supstancama.

Dozvola iz stava 1 ovog člana ne može da se prenese na drugo pravno ili fizičko lice.

Sadržinu zahtjeva za izdavanje dozvole za proizvodnju prekursora, dokumentaciju koja se prilaže uz zahtjev i sadržinu dozvole za proizvodnju prekursora, propisuje Ministarstvo.

Ministarstvo, odnosno Institut može da odbije zahtjev za izdavanje dozvole za proizvodnju prekursora ako podnosilac zahtjeva ne dopuni zahtjev u skladu sa članom 10 stav 2 ovog zakona ili postoji opravdana sumnja da će prekursori biti upotrijebljeni u nedozvoljenoj proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci.

Ministarstvo, odnosno Institut donosi rješenje o odbijanju zahtjeva iz stava 1 ovog člana najkasnije u roku od 60 radnih dana od dana podnošenja zahtjeva.

Ako se nakon izdavanja dozvole za proizvodnju određenog prekursora izmijene podaci iz zahtjeva, pravno ili fizičko lice kome je izdata dozvola, dužno je da najkasnije u roku od deset dana od dana saznanja nastanka promjene obavijesti Ministarstvo, odnosno Institut i podnese zahtjev za izmjenu dozvole.

Ministarstvo, odnosno Institut, izdaje izmijenjenu dozvolu za proizvodnju određenog prekursora na osnovu provjere podataka iz zahtjeva iz stava 1 ovog člana najkasnije u roku od 60 radnih dana od dana prijema potpunog zahtjeva.

Ako zahtjev iz stava 1 ovog člana nije potpun, Ministarstvo, odnosno Institut obavještava podnosioca da zahtjev dopuni najkasnije u roku od 15 radnih dana od dana dostavljanja obavještenja.

Rok iz stava 2 ovog člana prestaje da teče od dana kada Institut, odnosno Ministarstvo zatraži dopunu zahtjeva i nastavlja da teče od dana dostavljanja traženih podataka.

Ako podnosilac zahtjeva ne dopuni zahtjev za izmjenu dozvole za proizvodnju prekursora u roku iz stava 3 ovog člana, Ministarstvo, odnosno Institut odbija zahtjev.

Sadržinu zahtjeva i dokumentaciju za izmjenu dozvole za proizvodnju prekursora propisuje Ministarstvo.

Pravno ili fizičko lice kome je izdata dozvola za proizvodnju određenog prekursora, dužno je da najkasnije 60 radnih dana prije isteka perioda na koji je dozvola izdata podnese Ministarstvu, odnosno Institutu zahtjev za obnovu dozvole.

Ministarstvo, odnosno Institut izdaje novu dozvolu za proizvodnju određenog prekursora najkasnije u roku od 60 radnih dana od dana prijema potpunog zahtjeva.

Ako zahtjev iz stava 1 ovog člana nije potpun, Ministarstvo, odnosno Institut obavještava podnosioca da zahtjev dopuni najkasnije u roku od 15 radnih dana od dana dostavljanja obavještenja.

Rok iz stava 2 ovog člana prestaje da teče od dana kada Ministarstvo, odnosno Institut zatraži dopunu zahtjeva i nastavlja da teče od dana dostavljanja traženih podataka.

Ako podnosilac zahtjeva ne dopuni zahtjev za obnovu dozvole za proizvodnju prekursora u roku iz stava 3 ovog člana, Ministarstvo, odnosno Institut odbija zahtjev.

Sadržinu zahtjeva za obnovu dozvole za proizvodnju prekursora propisuje Ministarstvo.

Ministarstvo, odnosno Institut može da ukine ili suspenduje dozvolu za proizvodnju prekursora prije isteka perioda na koji je izdata:

1) ako se izmijene podaci iz dozvole za proizvodnju prekursora, a pravno ili fizičko lice ne podnese zahtjev za izmjenu dozvole u skladu sa ovim zakonom;

2) ako pravno ili fizičko lice prestane da ispunjava uslove za proizvodnju prekursora propisane ovim zakonom;

3) ako postoji opravdana sumnja da postoji rizik od zloupotrebe prekursora u proizvodnji opojnih droga i psihotropnih supstanci; i

4) na zahtjev pravnog ili fizičkog lica.

Rješenje o ukidanju ili suspenziji dozvole za proizvodnju prekursora donosi Ministastvo, odnosno Institut.