Na osnovu člana 82 stav 1 tačka 2 i člana 91 stav 1 Ustava Crne Gore, Skupština Crne Gore 28. saziva, na Sedmoj sjednici Prvog redovnog (proljećnjeg) zasijedanja u 2024. godini, dana 7. juna 2024. godine, donijela je
Montenegro · Государство и государственные органы
Закон о предотвращении коррупции
I. OSNOVNE ODREDBE
Član 1
Ovim zakonom propisuju se mjere za sprečavanje sukoba javnog i privatnog interesa, uređuju ograničenja u vršenju javnih funkcija, podnošenje izvještaja o prihodima i imovini javnog funkcionera, zaštita lica koja prijavljuju nepravilnosti, kao i druga pitanja od značaja za prevenciju i sprečavanje korupcije.
Član 2
Korupcija je svaka zloupotreba službenog, poslovnog, odnosno društvenog položaja ili uticaja u cilju sticanja lične koristi ili koristi za drugog.
Član 3
Javni funkcioner, u smislu ovog zakona, je izabrano, imenovano odnosno postavljeno lice u državnom organu, organu državne uprave, pravosudnom organu, organu lokalne samouprave, organu lokalne uprave, nezavisnom tijelu, regulatornom tijelu, javnoj ustanovi, privrednom društvu, odnosno pravnom licu koje vrši javna ovlašćenja, odnosno djelatnosti od javnog interesa ili je u državnom vlasništvu (u daljem tekstu: organ vlasti), kao i lice na čiji izbor, imenovanje ili postavljanje organ vlasti daje saglasnost, bez obzira na stalnost funkcije i nadoknadu.
Javnim funkcionerom, u smislu stava 1 ovog člana, smatraju se i notari, javni izvršitelji i stečajni upravnici.
Državno vlasništvo, u smislu ovog zakona, je svako učešće u privrednom društvu u kojem država, Glavni grad, Prijestonica, odnosno opština (u daljem tekstu: opština) ima najmanje 33% kapitala.
Član 4
Javni interes, u smislu ovog zakona, je materijalni i nematerijalni interes za dobro i prosperitet svih građana pod jednakim uslovima.
Privatni interes, u smislu ovog zakona, podrazumijeva vlasnički i drugi materijalni ili nematerijalni interes javnog funkcionera ili povezanog lica sa javnim funkcionerom.
Pod nepravilnostima, u smislu ovog zakona, podrazumijevaju se:
1) povreda propisa, kao i radnja koja ima za cilj da se za takvu povredu ne sazna, posebno u oblastima:
- radnih odnosa,
- javnih nabavki,
- finansijskih usluga,
- proizvoda i tržišta,
- sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma,
- bezbjednosti hrane i hrane za životinje, zdravlja i dobrobiti životinja,
- zaštite potrošača,
- bezbjednosti proizvoda,
- zdravstva,
- zaštite privatnosti i ličnih podataka i bezbjednosti mrežnih i informacionih sistema,
- bezbjednosti saobraćaja,
- zaštite životne sredine,
- zaštite od zračenja i nuklearne bezbjednosti;
2) ugrožavanje javnog interesa koje upućuje na postojanje korupcije, a koje predstavlja povredu propisa i etičkih pravila, odnosno narušavanje integriteta ili mogućnost nastanka takve povrede, kao i radnju koja ima za cilj da se za takvu povredu ne sazna;
3) povreda propisa koja utiče na finansijske interese Evropske unije u skladu sa članom 325 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije i utvrđena relevantnim mjerama Evropske unije;
4) povreda propisa koja se odnosi na unutrašnje tržište u skladu sa članom 26 stav 2 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije, uključujući povrede pravila Evropske unije o tržišnoj konkurenciji i državnoj pomoći, kao i povrede koje se odnose na unutrašnje tržište u odnosu na radnje kojima se krše pravila o porezu na dobit ili aranžmane čija je svrha ostvarivanje poreske prednosti koja je u suprotnosti sa ciljem ili svrhom važećih propisa o porezu na dobit;
5) povreda propisa u drugim oblastima, kao i radnja ili propust koji formalno nijesu nezakoniti, ali su u suprotnosti sa zakonskim ciljem ili svrhom propisa.
Član 5
Zviždač je fizičko lice zaposleno u privatnom ili javnom sektoru, koje je steklo informacije o nepravilnostima u svom radnom okruženju i koje podnosi prijavu o nepravilnostima.
Zaposlenim, u smislu stava 1 ovog člana, smatra se:
1) lice u radnom odnosu, kao i lice koje ima položaj zaposlenog u smislu člana 45 stav 1 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije, uključujući i službenika;
2) lice koje ima položaj samozaposlenog lica, uključujući lice koje ima položaj samozaposlenog lica u smislu člana 49 Ugovora o funkcionisanju Evropske unije;
3) vlasnik udjela, član upravnog ili nadzornog organa privrednog društva;
4) volonter, pripravnik ili korisnik stručnog osposobljavanja;
5) lice koje radi pod nadzorom i u skladu s uputstvima ugovarača, podugovarača i dobavljača;
6) lice koje na bilo koji način učestvuje u djelatnostima pravnog ili fizičkog lica.
Član 6
Poslove sprečavanja sukoba javnog i privatnog interesa, ograničenja u vršenju javnih funkcija, provjere izvještaja o prihodima i imovini javnog funkcionera, postupanja po prijavama zviždača koje sadrže informacije o nepravilnosti koje se odnose na ugrožavanje javnog interesa koje upućuje na postojanje korupcije, kao i druge poslove u skladu sa ovim zakonom vrši Agencija za sprečavanje korupcije (u daljem tekstu: Agencija), kao samostalno i nezavisno tijelo, koju osniva Skupština Crne Gore (u daljem tekstu: Skupština), u skladu sa ovim zakonom.
Poslove kontrole lobiranja i kontrole finansiranja političkih subjekata i izbornih kampanja vrši Agencija u skladu sa posebnim zakonom.
Agencija može pokrenuti postupak za utvrđivanje postojanja ugrožavanja javnog interesa koje upućuje na postojanje korupcije, po službenoj dužnosti.
Rad Agencije je javan.
Član 7
Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.
Član 8
Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:
1) korist podrazumijeva imovinu ili imovinska i druga materijalna i nematerijalna prava;
2) povezano lice sa javnim funkcionerom je srodnik javnog funkcionera u pravoj liniji i pobočnoj do drugog stepena srodstva, srodnik po tazbini do prvog stepena srodstva, bračni i vanbračni supružnik, partner u zajednici života lica istog pola, usvojilac i usvojenik, član zajedničkog domaćinstva, drugo fizičko ili pravno lice sa kojim javni funkcioner uspostavlja ili je uspostavio poslovni odnos za sticanje ličnog interesa.;
3) poklon je stvar, pravo ili usluga stečena, odnosno izvršena bez naknade ili po značajno povoljnijim uslovima, novac, hartije od vrijednosti ili dragocjeni metal, bez obzira na njihovu vrijednost, kao i svaka druga korist koja se daje javnom funkcioneru ili povezanom licu sa javnim funkcionerom, u vezi sa vršenjem javne funkcije.;
4) imovina podrazumijeva imovinska prava bilo koje vrste, nezavisno od toga da li se odnose na dobra materijalne ili nematerijalne prirode, pokretne ili nepokretne stvari, hartije od vrijednosti i druge isprave kojima se dokazuju imovinska prava, uključujući imovinu u elektronskom ili digitalnom obliku;
5) radno okruženje podrazumijeva poslovne aktivnosti u javnom ili privatnom sektoru u okviru kojih, nezavisno od prirode tih aktivnosti, lica stiču informacije o nepravilnostima i u okviru kojih bi ta lica mogla pretrpjeti štetu ako prijave takve informacije, uključujući i kad je aktivnost u međuvremenu prestala, neposredno treba da započne ili je trebala započeti;
6) zviždačev pomagač je lice koje pomaže zviždaču u postupku prijavljivanja korupcije u radnom okruženju, a čija bi pomoć trebala biti povjerljiva;
7) povezano lice sa zviždačem je:
- kolega ili drugo lice koje bi zbog povezanosti sa zviždačem u radnom okruženju moglo da pretrpi štetu;
- fizičko ili pravno lice sa kojim je zviždač na drugi način povezan u radnom okruženju;
- srodnik zviždača koji je sa zviždačem povezan u radnom okruženju, bez obzira na vrstu, liniju i stepen srodstva;
8) informacije o nepravilnostima su informacije, uključujući i opravdane razloge za sumnju o stvarnim ili mogućim nepravilnostima kod poslodavca;
9) poslodavac je organ vlasti, privredno društvo, drugo pravno lice ili preduzetnik kod kojeg je zviždač zaposlen ili je bio zaposlen ili bi uskoro trebao da bude zaposlen, u smislu člana 5 stav 2 ovog zakona;
10) prijavljeno lice je fizičko ili pravno lice na koga se odnosi prijava zviždača, odnosno javno objelodanjivanje informacija, a koje je počinilo povredu, kao i povezano lice sa njima.