Zakon o uređenju prostora

Ovim zakonom uređuje se sistem uređenja prostora, planske pretpostavke za održivi prostorni razvoj i uređuju druga pitanja od značaja za uređenje prostora.

Uređenjem prostora smatra se praćenje stanja u prostoru, izrada, donošenje i sprovođenje planskih dokumenata, uređivanje građevinskog zemljišta i sprovođenje urbane komasacije.

Uređenje prostora zasniva se na načelima:

1) integralnog pristupa, u smislu prostorne cjelovitosti i obuhvata svih procesa kojima se izazivaju trajne fizičke promjene u prostoru;

2) ravnomjernog teritorijalnog razvoja;

3) principa održivog razvoja;

4) zaštite životne sredine;

5) racionalnog korišćenja prirodnih bogatstava, energije i povećanja stepena energetske efikasnosti;

6) kvalitetnog i humanog razvoja naselja i zelene infrastrukture;

7) efikasnosti uređenja prostora;

8) povezivanja infrastrukturnih sistema sa odgovarajućim sistemima država u okruženju i Evropskoj uniji;

9) zaštite i održivog korišćenja prirodnih dobara i nepokretnih kulturnih dobara;

10) otklanjanja uzroka koji izazivaju klimatske promjene;

11) očuvanja specifičnosti predjela;

12) međusobne usaglašenosti planskih dokumenata po metodu susretnog planiranja;

13) usklađenosti planskih dokumenata sa potvrđenim međunarodnim ugovorima i opšteprihvaćenim pravilima međunarodnog prava;

14) usklađenosti sa posebnim propisima iz oblasti zaštite životne sredine, zaštite kulturne baštine, turizma i ugostiteljstva, tla, vazduha, voda, šuma, zdravlja, kao i drugih propisa kojima se uređuju pitanja koja utiču na uređenje prostora (zemljotresi, klizišta, poplave, požari, suše i dr.);

15) ostvarivanja i zaštite javnog i privatnog interesa, pri čemu privatni interes ne smije štetiti javnom interesu;

16) ostvarivanja benefita svih korisnika prostora;

17) smanjenja rizika od prirodnih nepogoda; i

18) unapređenja kvaliteta i kulture prostornog i arhitektonskog oblikovanja.

U cilju ostvarivanja načela iz stava 1 ovog člana organi državne uprave, organi lokalne samouprave, organi lokalne uprave i pravna lica, dužni su da međusobno sarađuju.

Svako ima pravo da, u skladu sa zakonom, bude obaviješten o poslovima uređenja prostora, da daje inicijative, mišljenja i predloge ili da na drugi način učestvuje u vršenju ovih poslova.

Komunikacija u oblasti uređenja prostora obavlja se elektronskim putem, u skladu sa zakonima kojim se uređuje elektronska uprava, elektronske komunikacije, elektronska identifikacija, elektronski potpis, elektronski dokument i ovim zakonom.

Komunikacija iz stava 1 ovog člana obezbjeđuje se prilikom vršenja poslova uređenih ovim zakonom, kroz međusobnu komunikaciju nadležnih organa državne uprave, organa uprave, organa i pravnih lica koja izdaju posebne uslove, organa jedinice lokalne samouprave, organa lokalne uprave, pravnih i fizičkih lica i drugih subjekata koji učestvuju u poslovima uređenja prostora.

Izuzetno od stava 1 ovog člana, ako zainteresovani korisnik prostora to zahtijeva, komunikacija se može obavljati razmjenom dokumentacije u analognom obliku.

Izrazi koji se u ovom zakonu koriste za fizička lica u muškom rodu podrazumijevaju iste izraze u ženskom rodu.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeće značenje:

1) bazne studije odnosno studije zaštite su studije koje se izrađuju za oblasti koje nijesu istražene na način koji obezbjeđuje studijsko-analitičku i informacionu osnovu za izradu planskog dokumenta;

2) biznis zona je ograničeni prostor unutar kojeg se odvija određena privredna djelatnost;

3) centar jedinice lokalne samouprave je naselje gradskog karaktera definisano u skladu sa zakonom kojim se uređuje teritorijalna organizacija Crne Gore;

4) građevinska linija je linija na, iznad i ispod površine zemlje i vode definisana grafički, numerički i opisno, koja predstavlja granicu do koje je dozvoljeno graditi objekat;

5) indeks izgrađenosti je količnik bruto građevinske površine objekata i ukupne površine jedinice građevinskog zemljišta (parcela, lokacija, blok, zona);

6) indeks zauzetosti je količnik izgrađene površine pod objektima i ukupne površine jedinice građevinskog zemljišta (parcela, lokacija, blok, zona);

7) infrastruktura su saobraćajni, energetski, elektronski, komunikacioni, komunalni i drugi objekti kojima se obezbjeđuje zajedničko snabdijevanje, usluge i drugi oblici povećanja kvaliteta života u naselju ili na određenom području;

8) javni objekti su objekti za zdravstvo, obrazovanje, nauku, socijalnu zaštitu, kulturu, sport, objekti za potrebe državnih organa i organa lokalne samouprave, objekti javnih službi, groblja, javne garaže, zelene pijace i dr.;

9) javne površine su površine koje su dostupne svim korisnicima pod jednakim uslovima (ulice, trg, skver, šetalište, javni prolazi, javna stepeništa, mostovi, podvožnjaci, nadvožnjaci, parking prostori, trotoari, biciklističke staze i trake, stajališta javnog prevoza, pijace, parkovi, travnjaci, površine za rekreaciju);

10) namjena površina je svrha za koju se prostor može urediti, izgraditi ili koristiti na način određen planskim dokumentom;

11) naselje je područje definisano u skladu sa zakonom kojim se uređuje teritorijalna organizacija Crne Gore;

12) nivelaciono rješenje predstavlja utvrđivanje nivelacionih tehničkih uslova uređenja prostora na osnovu planskog dokumenta, odnosno na osnovu pravila urbanističke struke;

13) objekat je prostorna, funkcionalna, konstruktivna, arhitektonska, tehničko-tehnološka, estetska, ili biotehnička cjelina sa ili bez instalacija, postrojenja i opreme koja se u njega ugrađuje i koja je spojena sa tlom (zgrade, inženjerski objekti, javne zelene površine, groblja, infrastruktura i dr.);

14) porodična stambena zgrada je zgrada do 300 m2 neto površine namijenjena za stanovanje investitora i članova njegovog porodičnog domaćinstva;

15) održivi prostorni razvoj predstavlja usklađivanje ekonomskih, socijalnih i ekoloških aspekata razvoja, racionalno korišćenje neobnovljivih i obezbjeđenje uslova za veće korišćenje obnovljivih resursa, na način da se sadašnjim i budućim generacijama omogući zadovoljavanje potreba i poboljšanje kvaliteta života;

16) organ za posebne uslove je organ državne uprave, organ uprave i organ lokalne uprave odnosno pravno lice nadležno za: zaštitu životne sredine; saobraćaj; energetiku; geološka istraživanja tla i mineralnih sirovina odnosno eksploataciju mineralnih sirovina; turizam i ugostiteljstvo; vodovod i kanalizaciju; vode; regionalno vodosnabdijevanje; elektroinstalacije; zaštitu kulturnih dobara; elektronske komunikacije; poštansku djelatnost; zaštitu i zdravlje na radu; katastar; zaštitu i spašavanje; upravljanje državnom imovinom i dr.;

17) predio je područje čije su karakteristike rezultat međusobnog djelovanja prirodnih i/ili ljudskih faktora;

18) prostor je sastav fizičkih struktura iznad i ispod zemljine i morske odnosno vodene površine, do kojih dosežu neposredni uticaji ljudske djelatnosti;

19) prostorni razvoj je izmjena prostora ljudskom djelatnošću u cilju njegove zaštite, unapređenja, korišćenja i upravljanja;

20) regulaciona linija je linija koja dijeli javnu površinu od površina predviđenih za druge namjene;

21) seosko naselje je naselje u kome se stanovništvo prvenstveno bavi poljoprivredom;

22) urbanizacija je usmjeravanje i podsticanje izgradnje na određenom području u skladu sa prirodnim svojstvima prostora, razmještajem stanovništva, usmjeravanjem privrednih aktivnosti, izgradnjom infrastrukturnih sistema i mreže objekata društvenog standarda, u skladu sa planskim dokumentom;

23) zaštitne zone su površine zemljišta, vodne površine ili vazdušni prostor koji su definisani planskim dokumentom i namijenjeni za zaštitu života i zdravlja ljudi, zaštitu životne sredine, zaštitu kulturnih dobara, bezbjednost i funkciju objekata, površina ili prostora, u skladu sa posebnim propisima;

24) zgrada je stalni objekat koji ima krov i spoljne zidove, izgrađena kao samostalna upotrebna cjelina koja pruža zaštitu od vremenskih i drugih spoljnih uticaja, a namijenjena je za stanovanje, obavljanje djelatnosti ili za smještaj i čuvanje životinja, robe i opreme za privredne i uslužne aktivnosti itd, a ne spada u grupu industrijskih objekata;

25) zelena infrastruktura je mreža prirodnih i poluprirodnih područja i zelenih prostora koja pruža usluge ekosistema, pri čemu se podstiče dobrobit ljudi i kvalitet života;

26) zona je prostorna cjelina istih ili sličnih funkcionalnih karakteristika.