Law on veterinary medicine

(1) Ovim zakonom uređuju se uslovi i način obavljanja veterinarske djelatnosti, zdravstvena zaštita životinja, mjere veterinarskog javnog zdravlja, veterinarska zaštita životne sredine, kao i druga pitanja od značaja za obavljanje veterinarske djelatnosti.

(2) Organizacija i sprovođenje zaštite zdravlja životinja, kao i sprovođenje mjera veterinarskog javnog zdravlja od interesa je za Crnu Goru.

(1) Veterinarska djelatnost, u smislu ovog zakona, obuhvata zaštitu i kontrolu zdravlja i dobrobiti životinja, suzbijanje zoonoza, kontrolu bezbjednosti i zdravstvene ispravnosti proizvoda životinjskog porijekla i hrane za životinje i druge poslove veterinarskog javnog zdravlja, unapređenje reprodukcije životinja sa stanovišta zdravstvene zaštite životinja i veterinarsku zaštitu životne sredine (u daljem tekstu: veterinarska djelatnost).

(2) Veterinarsku djelatnost iz stava 1 ovog člana mogu da obavljaju pravna lica pod uslovima i na način propisan ovim zakonom.

Držalac životinje ima pravo na:

1) zdravstvenu zaštitu životinja;

2) slobodan izbor veterinara i pružanje odgovarajućih veterinarskih usluga, osim za poslove utvrđene programom obaveznih mjera zdravstvene zaštite životinja iz člana 47 i programa iz člana 48 ovog zakona;

3) propisane veterinarske preglede i izdavanje sertifikata, odnosno uvjerenja ili drugih propisanih veterinarskih dokumenata, u skladu sa zakonom;

4) informacije o zdravstvenom stanju životinja na određenom području;

5) informacije o mogućnostima pružanja veterinarskih usluga i troškovima liječenja životinja, kao i o mogućim posljedicama nepostupanja u skladu sa zakonom.

Pojedini izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu imaju sljedeća značenja:

1) vlasnik odnosno držalac životinja (owner or keeper) je pravno ili fizičko lice ili lice koje je odgovorno ili zaduženo za životinje stalno ili privremeno;

2) država, odnosno region države odredišta je država, odnosno dio države koja je mjesto krajnjeg odredišta pošiljke;

3) država, odnosno region države porijekla je država, odnosno dio države iz koje potiče životinja ili proizvod;

3a) dokaz o formalnim kvalifikacijama je diploma, svjedočanstvo ili drugi dokaz o stečenoj profesionalnoj kvalifikaciji i završenom profesionalnom osposobljavanju, stečeno u državama članicama, koje je izdao nadležni organ, u skladu sa zakonima ili drugim propisima te države;

3b) država članica je država članice Evropske unije, Evropskog ekonomskog prostora ili Švajcarske konfederacije;

3c) matična država članica je država u kojoj je veterinar stekao profesionalnu kvalifikaciju, odnosno u kojoj ima registrovanu privrednu (veterinarsku) djelatnost;

3d) država članica domaćin je država članica u kojoj veterinar obavlja regulisanu profesiju, a u kojoj nije stekao profesionalnu kvalifikaciju, odnosno u kojoj nema registrovanu privrednu (veterinarsku) djelatnost;

4) epizootiološko područje je područje jedinice lokalne samouprave;

5) epizootija ili epidemija zarazne bolesti su slučajevi pojave zarazne bolesti koji su, u smislu brojnosti, učestalosti slučajeva, vremena, mjesta i zahvaćene životinjske vrste, prešli određeni broj slučajeva;

6) granično inspekcijsko mjesto (border inspection post) je mjesto vršenja granične veterinarske kontrole na području graničnog prelaza u skladu sa ovim zakonom;

7) hrana za životinje je supstanca ili proizvod biljnog ili životinjskog porijekla, uključujući i aditive prerađene, djelimično prerađene ili neprerađene, namijenjene za peroralnu ishranu životinja;

8) iskorjenjivanje je uklanjanje uzročnika bolesti u stadu, kompartmentu, epizootiološkom području ili državi;

9) izvoz je iznošenje pošiljki van carinskog područja Crne Gore u komercijalne svrhe;

10) karantin je objekat u kojem se drže životinje, reproduktivni materijal i jaja za priplod pod uslovima potpune izolacije, radi provjere i utvrđivanja njihovog zdravstvenog stanja;

11) premještanje je svako komercijalno ili nekomercijalno premještanje životinje iz gazdinstva iz kojeg potiče ili nekog drugog mjesta na drugu lokaciju (mjesto odredišta) odnosno otpremanje pošiljke životinjskog porijekla i hrane za životinje bez obzira na namjenu;

12) kućni ljubimci su životinje koje čovjek drži zbog društva, zaštite i pomoći ili zbog zanimanja za te životinje;

13) monitoring je sistematsko sprovođenje niza propisanih i planiranih aktivnosti koje se preduzimaju radi sticanja opšteg uvida u stanje bezbjednosti hrane, hrane za životinje, kao i zdravlja i dobrobiti životinja;

14) nekomercijalno kretanje je kretanje životinja bez neposrednog komercijalnog efekta (npr. sezonska ispaša, učešće na kulturnim, odnosno sportskim priredbama, odmor i izleti sa životinjama), kao i premještanje hrane i proizvoda životinjskog porijekla i hrane za životinje u nekomercijalne svrhe, odnosno bez neposrednog komercijalnog efekta (npr. za sopstvene potrebe, sakupljanje životinjskih leševa u okviru higijeničarske službe i sl.);

15) nus proizvodi životinjskog porijekla (animal by-products) su tijela ili djelovi tijela životinja, proizvodi životinjskog porijekla ili drugi proizvodi dobijeni od životinja, koji nijesu namijenjeni za ishranu ljudi, uključujući jajne ćelije, embrione i sjeme;

16) pošiljka proizvoda je određena količina proizvoda iste vrste, obuhvaćena istim veterinarskim sertifikatom (sertifikatima) ili veterinarskim dokumentom (dokumentima), ili drugim dokumentom u skladu sa ovim zakonom koja se prevozi istim prevoznim sredstvom i koja se uvozi iz iste države ili dijela države;

16a) pošiljka životinja je određeni broj životinja iste vrste koje su obuhvaćene istim veterinarskim sertifikatom ili dokumentom, koje se prevoze istim prevoznim sredstvom i koje dolaze iz iste države ili istog dijela te države;

17) pregled dokumentacije je pregled veterinarskih sertifikata, veterinarskih dokumenata ili drugih dokumenata koji prate pošiljku;

18) proizvodi životinjskog porijekla su:

a) proizvodi životinjskog porijekla namijenjeni za ishranu ljudi:

- hrana životinjskog porijekla, uključujući med i krv,

- žive školjke, živi bodljokošci, živi plaštaši, živi morski puževi namijenjeni za ishranu ljudi,

- ostale životinje namijenjene za pripremu, radi dostavljanja krajnjem potrošaču (žive);

b) proizvodi životinjskog porijekla namijenjeni za ishranu životinja:

- mesno brašno, riblje brašno, koštano brašno, jetreno brašno, krvno brašno, brašno od perja,

- hrana za životinje koja sadrži proizvode iz al. 1 i 3 ove podtačke,

- drugi proizvodi životinjskog porijekla;

c) proizvodi životinjskog porijekla namijenjeni za industrijsku upotrebu: sirova koža, krzno, vuna, dlaka, čekinje, perje, papci, kosti, rogovi, krv, crijeva i drugi proizvodi životinjskog porijekla namijenjeni za industrijsku upotrebu;

d) proizvodi životinjskog porijekla namijenjeni za farmaceutsku upotrebu: organi, žlijezde, životinjsko tkivo i tjelesne tečnosti, koji se koriste u pripremi farmaceutskih proizvoda;

e) reproduktivni materijal.

19) promet je svako komercijalno premještanje životinja, proizvoda životinjskog porijekla i hrane za životinje;

19a) profesionalna kvalifikacija obuhvata formalno obrazovanje i dodatno stručno osposobljavanje i usavršavanje koje se obavlja tokom ili nakon završetka formalnog obrazovanja, a potvrđuje se dokazom o formalnim kvalifikacijama i ispunjenošću propisanih uslova;

19b) profesionalni naziv je naziv pod kojim veterinar obavlja regulisanu profesiju;

19c) profesionalno iskustvo je iskustvo stečeno u toku obavljanja određene profesije u državi članici u skladu sa propisima te države, sa punim radnim vremenom ili ili s nepunim radnim vremenom koje se priznaje kao ekvivalentno;

19d) profesionalno osposobljavanje je period stručne prakse koja se obavlja pod nadzorom kvalifikovanog stručnjaka koja je uslov za pristup obavljanja regulisane profesije i može se sprovoditi u toku obrazovanja ili nakon obrazovanja;

20) reproduktivni materijal je sjeme životinja, embrioni, jajne ćelije, jaja za nasad i ikra;

21) rezidue su ostaci supstanci ili njenih metabolita sa farmakološkim djelovanjem, kao i drugih supstanci koje mogu zaostati u životinjskim tkivima, organima i/ili proizvodi i kao takve mogu biti štetne za zdravlje ljudi;

22) rizik je mogućnost pojave zarazne bolesti i nastajanja štetnog uticaja na život i zdravlje ljudi i životinja i ozbiljnost tog uticaja koji nastupa kao posljedica postojanja tog rizika;

23) sabirni centar je gazdinstvo, centar ili pijaca na kojem se životinje koje potiču sa različitih gazdinstava smještaju zajedno radi formiranja pošiljki životinja namijenjenih za promet;

24) sertifikovanje je postupak potvrđivanja propisanih uslova, na osnovu kojeg se izdaje sertifikat odnosno uvjerenje ili druga veterinarska javna isprava u pisanoj, elektronskoj ili drugoj jednako vrijednoj formi;

25) službena kontrola je inspekcijski nadzor koji sprovodi organ uprave nadležan za poslove veterinarstva preko veterinarskih inspektora, radi provjere ispunjenosti propisanih uslova za zdravlje i dobrobit životinja, bezbjednost hrane i hrane za životinje;

26) službeni uzorak je uzorak koji se uzima u toku službene kontrole;

27) službeni veterinar je veterinarski inspektor;

28) trgovac je fizičko lice ili pravno lice koje se bavi komercijalnom kupovinom ili prodajom životinja, neposredno ili posredno, koji ima redovni promet tih životinja i koje, u roku ne dužem od 30 dana od dana kupovine, životinje prodaje ili premješta iz jednog objekta u druge objekte koji nijesu u njegovoj svojini;

29) unošenje (introduction) je uvoz i stavljanje robe u carinske postupke u skladu sa carinskim propisima, kao i njihov unos u slobodnu zonu ili carinsko skladište;

30) uslovi uvoza su veterinarski uslovi utvrđeni posebnim propisima koje moraju ispunjavati životinje, proizvodi životinjskog porijekla, hrana za životinje i nus proizvodi namijenjeni uvozu;

31) veterinarsko osoblje su veterinari i veterinarski tehničari;

32) veterinar je lice koje posjeduje dokaz o formalnoj osposobljenosti za obavljanje veterinarske profesije u skladu sa propisima o regulisanim profesijama i priznavanju inostranih profesionalnih kvalifikacija;

33) veterinarska zaštita životne sredine je veterinarska djelatnost koja se vrši u okviru postupaka i mjera koje se primjenjuju tokom uzgoja, držanja i upotrebe životinja, rukovanja životinjskim leševima i nus proizvodima životinjskog porijekla, u cilju sprječavanja zagađivanja životne sredine i zaštite zdravlja ljudi i životinja;

34) veterinarski pregled je fizički pregled i/ili administrativni postupak koji se vrši direktno ili na drugi način nad životinjama ili proizvodima životinjskog porijekla u cilju zaštite ljudi i zdravlja životinja;

35) veterinarsko javno zdravlje je veterinarska djelatnost koja obuhvata poslove u oblasti kontrole životinja, proizvoda životinjskog porijekla, hrane za životinje i pratećih predmeta, a kojima se neposredno ili posredno štiti zdravlje ljudi od zoonoza, uzročnika zoonoza koje se prenose hranom i drugih štetnih materija, kao i životna sredina;

36) zaštita zdravlja životinja je praćenje, sprječavanje pojave, otkrivanje, suzbijanje i iskorjenjivanje zaraznih ili parazitskih bolesti utvrđenih ovim zakonom, uključujući i zoonoze, uzgoj životinja određenog genotipa slobodnog od određenih bolesti i zaštita od drugih zaraznih, parazitskih i organskih bolesti;

37) zoonoze su bolesti ili infekcije koje se pod prirodnim okolnostima prenose sa životinja na ljude i obrnuto;

38) životinje su životinje iz porodice kopitara (konji, magarci, mazge, mule), životinje iz porodice papkara (goveda, ovce, koze, svinje), živina (kokoške, ćurke, guske, patke i druge ptice koje se uzgajaju ili drže radi proizvodnje mesa, priplodnih ili konzumnih jaja i drugih proizvoda i divlje ptice za uzgoj i priplod), ukrasne, strane i divlje ptice, sisari, psi, mačke, kunići, pčele, svilene bube, insekti oprašivači i drugi zglavkari, ribe, rakovi, žabe, puževi, školjke i drugi mekušci, ježevi, kornjače i drugi gmizavci, člankoviti crvi, divljač, životinje namijenjene ogledima i reproduktivni materijal;

39) biosigurnosne mjere su mjere koje se preduzimaju radi sprječavanja pojave, otkrivanja, suzbijanja i iskorjenjivanja zaraznih bolesti životinja i zoonoza, u cilju zaštite zdravlja životinja i ljudi i zaštite životne sredine;

40) karenca je vremenski period koji mora da protekne od posljednjeg davanja lijeka životinjama, pod normalnim uslovima upotrebe u skladu sa propisima, pa do trenutka kada liječena životinja i njeni proizvodi mogu da se koriste za ishranu, u cilju zaštite zdravlja ljudi i osiguranja da proizvedena hrana ne sadrži rezidue u količinama većim od maksimalno dozvoljenih koncentracija;

41) kontaminenti (štetne materije) su biološke, hemijske ili fizičke materije štetne za zdravlje ljudi koje nijesu namjerno dodate hrani, a čije prisustvo je posljedica postupaka tokom proizvodnje, tretiranja, pripreme, pakovanja, transporta i skladištenja hrane ili posljedica zagađenja životne sredine (pesticidi, teški metali, industrijski kontaminenti, ostaci veterinarskih lijekova);

42) prevalenca je ukupan broj jedinki ili slučajeva oboljenja prisutan u rizičnoj populaciji, u određenom geografskom području, u određenom trenutku ili tokom određenog vremenskog perioda;

43) kompartment je jedan ili više objekata sa istim biosigurnosnim uslovima i istim uslovima ishrane i držanja životinja, kao i istim zdravstvenim statusom u odnosu na određene bolesti životinja;

44) zootehnički pregled je fizički pregled i/ili administrativni postupak koji se vrši na životinjama u skladu sa ovim zakonom;

45) uvoz (import) je uvoz životinja i proizvoda životinjskog porijekla, radi stavljanja u promet u skladu sa carinskim propisima;

46) životinje za klanje su kopitari, papkari, živina, kunići i uzgajana divljač, čije je meso namijenjeno za ishranu ljudi;

47) nekomercijalno kretanje kućnih ljubimaca je svako kretanje životinje koje nema za cilj prodaju kućnog ljubimca, odnosno promjenu vlasništva kućnog ljubimca u pratnji vlasnika ili ovlašćenog lica tokom nekomercijalnog kretanja i koja je tokom tog kretanja pod odgovornošću vlasnika ili odgovornog lica;

48) sertifikovanje zdravlja/statusa stada je potvrđivanje da je stado slobodno od određene bolesti u skladu sa ovim zakonom.