Zakon o otvorenim investicionim fondovima sa javnom ponudom

Ovim zakonom uređuju se uslovi za osnivanje i poslovanje otvorenih investicionih fondova sa javnom ponudom i društava za upravljanje otvorenim investicionim fondovima sa javnom ponudom (u daljem tekstu: društvo za upravljanje) i druga pitanja od značaja za rad tih fondova i društava za upravljanje.

(1) Investicioni fond je subjekt za zajednička ulaganja čija je namjena prikupljanje sredstava javnom ili privatnom ponudom, kao i ulaganje tih sredstava u različite vrste imovine u skladu sa unaprijed određenom strategijom ulaganja investicionog fonda, a isključivo u korist vlasnika udjela u tom investicionom fondu.

(2) Otvoreni investicioni fond sa javnom ponudom (u daljem tekstu: UCITS fond) je otvoreni investicioni fond sa javnom ponudom:

1) čiji cilj je zajedničko ulaganje imovine, prikupljene javnom ponudom udjela u fondu, u prenosive hartije od vrijednosti ili u druge oblike likvidne finansijske imovine iz člana 208 stav 1 ovog zakona, a koji posluje po načelima disperzije rizika;

2) čiji se udjeli, na zahtjev vlasnika, otkupljuju direktno ili indirektno, iz imovine toga fonda, a radnje koje društvo za upravljanje preduzima, kako bi se obezbijedilo da tržišna vrijednost udjela ne odstupa bitno od neto vrijednosti imovine po udjelu (cijene udjela), izjednačene su sa otkupom udjela; i

3) koji je osnovan u skladu sa ovim zakonom.

Izrazi upotrijebljeni u ovom zakonu, imaju sljedeća značenja:

1) alternativni investicioni fond (AIF) je investicioni fond određen zakonom kojim se uređuje osnivanje i upravljanje alternativnim investicionim fondovima;

2) otvoreni investicioni fond iz treće zemlje je zasebna imovina, bez svojstva pravnog lica, koju osniva društvo za upravljanje i kojom društvo za upravljanje upravlja u svoje ime i za zajednički račun vlasnika udjela u toj imovini u skladu sa prospektom i pravilima fonda i ovim zakonom, a čiji se udjeli na zahtjev vlasnika udjela, otkupljuju, direktno ili indirektno, iz imovine otvorenog investicionog fonda;

3) udio u UCITS fondu je vlasničko učešće u imovini fonda;

4) investitor je vlasnik udjela UCITS fonda;

5) depozitar je kreditna institucija ili filijala kreditne institucije kojoj su povjereni poslovi propisani odredbama čl. 183, 184 i 185 ovog zakona;

6) društvo za upravljanje je pravno lice sa sjedištem u Crnoj Gori koje, na osnovu dozvole Komisije za tržište kapitala, obavlja djelatnost upravljanja UCITS fondovima;

7) društvo za upravljanje iz države članice je pravno lice sa sjedištem u državi članici Evropske Unije koje, na osnovu dozvole nadležnog organa te države članice, obavlja djelatnost upravljanja UCITS fondovima;

8) društvo za upravljanje iz treće države je pravno lice sa sjedištem u trećoj državi koje, na osnovu dozvole nadležnog organa treće države, obavlja djelatnost upravljanja investicionim fondovima;

9) matična država članica društva za upravljanje je država članica Evropske unije u kojoj je registrovano sjedište društva za upravljanje;

10) država članica domaćin društva za upravljanje je država članica koja nije matična država članica Evropske unije, u kojoj društvo za upravljanje ima filijalu ili u kojoj direktno pruža usluge;

11) matična država članica UCITS fonda je država članica u kojoj je UCITS fond, od nadležnog organa, dobio dozvolu koja odgovara onoj iz člana 204 ovog zakona;

12) država članica domaćin UCITS fonda je država članica koja nije matična država članica Evropske Unije, u kojoj se trguje udjelima UCITS fonda;

13) filijala je mjesto poslovanja koje je dio društva za upravljanje, nema svojstvo pravnog lica i obavlja poslove pružanja usluga za koje je društvo za upravljanje dobilo dozvolu za rad. U smislu ovog zakona, svako mjesto poslovanja osnovano u istoj državi članici Evropske unije od strane jednog društva za upravljanje sa sjedištem u drugoj državi članici Evropske Unije smatra se jednom filijalom;

14) nadležni organ je:

a) organ pojedine države članice koji je, nadležan za izdavanje dozvole za osnivanje i rad, odnosno nadzor investicionih fondova i društava za upravljanje ili

b) organ treće države nadležan za izdavanje dozvole za osnivanje i rad, odnosno nadzor investicionih fondova i društava za upravljanje;

15) bliska povezanost je povezanost dva ili više fizičkih ili pravnih lica, odnosno subjekata, na jedan od sljedećih načina:

a) odnosom učešća ili

b) odnosom kontrole;.

16) učešće je učestvovanje nekog lica u drugom pravnom licu kada ima direktna ili indirektna ulaganja na osnovu kojih posjeduje 20% učešća ili više u kapitalu tog pravnog lica ili glasačkim pravima u tom pravnom licu;

17) kontrola je odnos između matičnog društva i zavisnog društva ili sličan odnos između bilo kojeg fizičkog ili pravnog lica i nekog društva, a zavisno društvo zavisnog društva takođe se smatra zavisnim društvom matičnog društva koje je na čelu tih društava, a situacije u kojima su dva ili više pravnih ili fizičkih lica trajno povezana sa istim licem putem odnosa kontrole, smatraće se odnosom bliske povezanosti između tih lica;

18) matično društvo je matično društvo u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo i primjena standarda finansijskog izvještavanja;

19) zavisno društvo je zavisno društvo u skladu sa propisima kojima se uređuje računovodstvo i primjena standarda finansijskog izvještavanja;

20) kvalifikovano učešće je svako direktno ili indirektno učešće u vlasništvu društva za upravljanje koje predstavlja 10% ili više učešća u kapitalu ili glasačkim pravima, ili manje učešće koje omogućava ostvarivanje bitnog uticaja na upravljanje društvom za upravljanje, a pri obračunu učešća glasačkih prava na odgovarajući način primjenjuju se odredbe o informacijama o promjeni glasačkih prava iz zakona kojim se uređuje tržište kapitala;

21) trajni medij je papir ili drugo sredstvo koje vlasniku udjela omogućava čuvanje informacija, upućenih lično tom vlasniku, na takav način da je osiguran pristup toj informaciji za buduću upotrebu, i to za period koji je odgovarajući s obzirom na svrhu te informacije, kao i reprodukciju čuvane informacije bez njene izmjene;

22) prenosive hartije od vrijednosti su prenosive hartije od vrijednosti kako su definisane zakonom kojim se uređuje tržište kapitala, osim investicionih tehnika i instrumenata opisanih odredbom člana 209 stav 5 ovog zakona;

23) instrumenti tržišta novca su instrumenti tržišta novca kako su definisani zakonom kojim se uređuje tržište kapitala;

24) treća država je država koja nije članica Evropske unije;

25) država članica je država članica Evropske unije ili država potpisnica Ugovora o evropskom ekonomskom prostoru;

26) dozvola je odluka Komisije za tržište kapitala kojom se usvaja podneseni zahtjev, a koja se izdaje prije preduzimanja određene radnje ili sklapanja nekog posla;

27) bez odlaganja i/ili odmah znači preduzimanje neke radnje ili posla najkasnije sljedeći radni dan;

28) javna ponuda je svako obavještenje dato u bilo kojem obliku i upotrebom bilo kojeg sredstva, koje sadrži dovoljno informacija o uslovima ponude i o ponuđenim udjelima, a na osnovu koje se investitor može odlučiti na upis tih udjela;

29) revizor je društvo za reviziju kako je definisano zakonom kojim se uređuje revizija finansijskih izvještaja;

30) relevantno lice u odnosu na društvo za upravljanje je:

a) lice na rukovodećoj poziciji u društvu za upravljanje, lice koje je član društva, član odbora direktora ili zastupnik društva za upravljanje;

b) lice na rukovodećoj poziciji ili lice koje je član društva u svakom pravnom licu ovlašćenom za ponudu udjela UCITS fonda;

c) lice na rukovodećoj poziciji u pravnom licu na koje je društvo za upravljanje delegiralo svoje poslove;

d) zaposleni društva za upravljanje, zaposleni pravnog lica na koje je društvo za upravljanje delegiralo svoje poslove ili zaposleni pravnog lica ovlašćenog za ponudu udjela u UCITS fondovima, a koji je uključen u djelatnosti koje društvo za upravljanje obavlja i

e) svako drugo fizičko lice čije su usluge stavljene na raspolaganje i u nadležnosti su društva za upravljanje, a koje je uključeno u djelatnosti koje društvo za upravljanje obavlja;

31) lice sa kojim je relevantno lice u srodstvu je:

a) bračni drug relevantnog lica ili bilo koje lice koje se po nacionalnom pravu smatra izjednačenim sa bračnim drugom,

b) izdržavano dijete ili pastorak relevantnog lica, i

c) bilo koji drugi srodnik relevantnog lica koji je na dan predmetne lične transakcije sa relevantnim licem proveo u zajedničkom domaćinstvu najmanje godinu dana;

32) relevantno lice u odnosu na UCITS fond je:

a) depozitar UCITS fonda, i

b) revizor UCITS fonda;

33) finansijski instrument je finansijski instrument kako je definisan zakonom kojim se uređuje tržište kapitala;

34) rebalans portfelja je bitna promjena strukture portfelja;

35) viši rukovodilac je član uprave društva za upravljanje ili lice koje stvarno vodi poslovanje društva za upravljanje;

36) nadzorna funkcija je odbor direktora ili druga funkcija u društvu za upravljanje koja je odgovorna za nadzor viših rukovodilaca, kao i za procjenu i periodično potvrđivanje primjerenosti i efikasnosti upravljanja rizicima, te politika, mjera i postupaka propisanih u skladu sa zakonom;

37) Sporazum FATCA je Sporazum između Vlade Crne Gore i Vlade Sjedinjenih Američkih Država radi unaprjeđenja izvršenja poreskih obaveza na međunarodnom nivou i sprovođenja FATCA-e, koji propisuje pravila za prepoznavanje i razmjenu informacija o računima rezidenata dviju država koji se nalaze u finansijskim institucijama tih država, u svrhu prepoznavanja finansijskih računa, prijave oporezivih prihoda u državi rezidentnosti, odnosno izbjegavanja utaje poreza;

38) ukupan godišnji prihod ostvaren u poslovnoj godini obuhvata prihod kojeg je društvo za upravljanje, odnosno privredno društvo depozitar, za koje je Komisija za tržište kapitala utvrdila da je prekršilo odredbe ovog zakona i/ili propisa donijetih na osnovu ovog zakona, ostvarilo u godini počinjenja prekršaja, utvrđen službenim godišnjim finansijskim izvještajima za tu godinu koji su odobreni od strane organa upravljanja društva, a po odbitku poreza na dodatu vrijednost i drugih poreza direktno vezanih za obavljanje djelatnosti;

39) službeni godišnji finansijski izvještaji su revidirani godišnji finansijski izvještaji u skladu sa zakonom kojim se uređuje računovodstvo i primjena standarda finansijskog izvještavanja;

40) udio predstavlja udio odnosno akciju UCITS fonda;

41) centralno klirinško depozitarno društvo (CKDD) je pravno lice koje se osniva i posluje kao akcionarsko društvo u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala i zakonom kojim se uređuje organizacija privrednih društava;

42) vanberzansko tržište (OTC) je sekundarno tržište za trgovanje finansijskim instrumentima koje ne mora da ima organizatora tržišta i čiji sistem trgovanja podrazumijeva pregovaranje između prodavaca i kupaca finansijskih instrumenata u cilju zaključenja transakcije;

43) centralna druga ugovorna strana je centralna ugovorna strana u skladu sa zakonom kojim se uređuje tržište kapitala; i

44) centralni depozitar hartija od vrijednosti je pravno lice koje upravlja sistemom za saldiranje hartija od vrijednosti, odnosno koji pored te funkcije vrši i početno evidentiranje u sistemu u nematerijalizovanom obliku i/ili osigurava i vodi račune hartija od vrijednosti na najvišem nivou;

45) digitalna operativna otpornost je sposobnost društva za upravljanje da izgradi, obezbijedi i redovno preispituje svoju operativnu cjelovitost i pouzdanost, tako da korišćenjem usluga trećih lica (pružalaca IKT usluga), direktno ili indirektno obezbjeđuje sve potrebne IKT kapacitete za bezbjednost mrežnih i informacionih sistema koje koristi, kao i za kontinuirano i kvalitetno pružanje usluga, uključujući i u uslovima poremećaja;

46) mrežni i informacioni sistem je:

a) elektronska komunikaciona mreža, odnosno sistem za prenos, bez obzira na to da li se zasniva na stalnoj infrastrukturi ili centralizovanom upravljačkom kapacitetu, oprema za preusmjeravanje ili usmjeravanje, kao i druga sredstva, uključujući i mrežne elemente koji nisu aktivni, a koji omogućavaju prenos signala putem žičanih, radio, optičkih ili drugih elektromagnetnih sredstava, koji uključuje satelitske mreže, zemaljske fiksne mreže (sa komutacijom kanala ili paketa podataka, uključujući internet) i pokretne

mreže, elektroenergetske kablovske sisteme u mjeri u kojoj se koriste za prenos signala, mreže koje se koriste za radijsko i televizijsko emitovanje, kao i kablovske televizijske mreže, bez obzira na vrstu informacija koje prenose;

b) svaki uređaj ili skup povezanih ili srodnih uređaja, od kojih jedan ili više njih programski izvršava automatsku obradu digitalnih podataka; ili

c) skup digitalnih podataka koji se čuvaju, obrađuju, dobijaju ili prenose elementima iz podtač. a i b ove tačke radi njihovog rada, upotrebe, zaštite i održavanja;

47) IKT rizik je svaka razumno prepoznatljiva okolnost koja je povezana sa upotrebom mrežnih i informacionih sistema, a koja, ukoliko do nje dođe, može izazvati negativne posljedice u digitalnom ili fizičkom okruženju i time ugroziti bezbjednost mrežnih i informacionih sistema, alata ili procesa koji zavisi od tehnologije, poslovnih operacija, procesa ili pružanja usluga;

48) IKT rizik povezan sa trećim licima je IKT rizik koji može nastati za društvo za upravljanje ili depozitara u vezi sa korišćenjem IKT usluga koje pružaju treća lica (pružaoci IKT usluga ili njihovi podugovarači), uključujući i aranžmane za eksternalizaciju;

49) treća strana pružalac IKT usluga je preduzetnik koji pruža IKT usluge;

50) IKT usluge su digitalne i usluge obrade podataka koje se putem IKT sistema kontinuirano pružaju jednom ili više unutrašnjih ili spoljašnjih korisnika, uključujući usluge zakupa informatičke opreme i hardverske usluge koje obuhvataju pružanje tehničke podrške od strane pružaoca hardvera putem ažuriranja softvera ili ugrađenog softvera, uz izuzetak tradicionalnih analognih telefonskih usluga;

51) IKT incident je događaj ili niz međusobno povezanih događaja koji nijesu planirani od strane finansijskog subjekta, a koji ugrožavaju bezbjednost mrežnih i informacionih sistema i negativno utiču na dostupnost, pouzdanost, cjelovitost ili povjerljivost podataka, ili na usluge koje pruža finansijski subjekt;

52) značajan IKT incident je IKT incident koji ima izraženo negativan uticaj na mrežne i informacione sisteme koji podržavaju ključne ili važne funkcije finansijskog subjekta;

53) Jedinstvena evropska pristupna tačka (ESAP) je centralizovana platforma EU za pristup javno dostupnim informacijama relevantnim za finansijske usluge, tržišta kapitala i održivost;

54) tijelo za prikupljanje je Komisija za tržište kapitala, kao nacionalni organ nadležan za preuzimanje, obradu i prosljeđivanje informacija koje se, u skladu sa ovim zakonom, javno objavljuju, radi njihove dostupnosti putem Jedinstvene evropske pristupne tačke (ESAP);

55) metapodaci su strukturisane informacije koje opisuju i omogućavaju lakše pretraživanje, identifikaciju i upotrebu podataka;

56) identifikaciona oznaka pravnog lica (LEI) je jedinstveni kod kojim se, u skladu sa međunarodnim standardima, identifikuje pravno lice;

57) format iz kojeg se mogu izdvojiti podaci je otvoreni oblik elektronske datoteke koji omogućava da se podaci lako prepoznaju, izdvoje i čitaju pomoću elektronskih aplikacija i koji je dostupan javnosti bez ograničenja za njegovu upotrebu i ponovnu obradu."

(1) Ovaj zakon ne primjenjuje se na sljedeće subjekte:

1) investicione fondove zatvorenog tipa;

2) investicione fondove koji prikupljaju sredstva bez javne ponude;

3) investicione fondove čiji se udjeli, u skladu sa prospektom i pravilima, mogu distribuirati samo putem javne ponude u trećim državama;

4) kategorije investicionih fondova određene propisima država članica u kojima su takvi investicioni fondovi osnovani, a za koje su pravila propisana u članu 102 st. 1, 2 i 5, i čl. 208 do 216 ovog zakona neprimjerena s obzirom na njihovu politiku ulaganja i zaduživanja.

(2) UCITS fondovi ne mogu se transformisati u alternativne investicione fondove.

UCITS fond može da osnuje odnosno da upravlja samo lice koje dobije dozvolu Komisije za tržište kapitala (u daljem tekstu: Komisija) ili nadležnog organa.

Poreski status UCITS fonda određuje se prema posebnim propisima i potvrđenim međunarodnim ugovorima.

Na poslovanje društava za upravljanje na odgovarajući način se primjenjuju odredbe zakona kojim se uređuje osnivanje i poslovanje privrednih društava, ako ovim zakonom nije određeno drugačije.

(1) Društva za upravljanje kojima je Komisija izdala dozvolu za rad i UCITS fondovi za koje je Komisija izdala dozvolu za osnivanje i upravljanje upisuju se u registar društava za upravljanje i UCITS fondova Crne Gore koji vodi Komisija.

(2) U registar društava za upravljanje i UCITS fondova upisuju se društva za upravljanje i UCITS fondovi i svi podaci određeni ovim zakonom i pravilima iz stava 4 ovog člana, kao i promjene tih podataka.

(3) Pojedine podatke iz registra društva za upravljanje i UCITS fondova Komisija će objaviti na svojoj internet stranici.

(4) Komisija će pravilima propisati sadržaj i način vođenja registra društava za upravljanje i UCITS fondova, kao i objavu podataka iz navedenog registra.

Komisija će na svojoj internet stranici objaviti i popis svih društava za upravljanje iz država članica i trećih država koja obavljaju djelatnost na teritoriji Crne Gore kao i njihovih filijala, i investicionih fondova iz država članica i trećih država čijim se udjelima trguje u Crnoj Gori.

(1) Društvo za upravljanje se osniva kao akcionarsko društvo ili društvo sa ograničenom odgovornošću, sa sjedištem u Crnoj Gori, u skladu sa odredbama zakona koji uređuje osnivanje i poslovanje privrednih društava, osim ako ovim zakonom nije drugačije određeno.

(2) Društvo za upravljanje može osnovati pravno i/ili fizičko lice.

(1) Društvo za upravljanje ne smije imati kontrolu niti kvalifikovano učešće u investicionom društvu, ovlašćenoj kreditnoj instituciji koja pruža investicione usluge i obavlja investicione aktivnosti u skladu sa odredbama zakona koji uređuje tržište kapitala odnosno koja obavlja odgovarajuće usluge u skladu sa odredbama zakona koji uređuje osnivanje i poslovanje kreditnih institucija.

(2) Društvo za upravljanje ne smije imati udio u depozitaru, niti u licu na koje je depozitar delegirao poslove čuvanja imovine UCITS fonda.

(3) Poslovanje depozitara i društva za upravljanje ne smije biti organizaciono povezano i na tim poslovima ne smiju biti zaposlena ista lica.

(1) Naziv društva za upravljanje obavezno sadrži riječi: „društvo za upravljanje investicionim fondom”.

(2) Izraz „za upravljanje UCITS fondovima” ili izvedenice tih riječi, za potrebe pravnog lica, dijela pravnog lica ili oglašavanja, mogu koristiti samo društva za upravljanje koja imaju dozvolu za rad Komisije u skladu sa ovim zakonom.

(3) Izraz „za upravljanje investicionim fondovima” ili izvedenice tih riječi, za potrebe pravnog lica, dijela pravnog lica ili oglašavanja, mogu koristiti samo društva za upravljanje koja imaju dozvolu za rad Komisije u skladu sa ovim zakonom i propisom kojim se uređuje osnivanje i upravljanje alternativnim investicionim fondovima.

(1) Najniži iznos osnovnog kapitala društva za upravljanje iznosi 125.000 eura.

(2) Osnovni kapital iz stava 1 ovog člana mora u cjelosti biti uplaćen u novcu, a akcije koje ga čine ne mogu biti izdate prije uplate punog iznosa za koji se izdaju.

(3) Kada se društvo za upravljanje osniva kao društvo sa ograničenom odgovornošću, puni iznos osnovnog kapitala mora biti uplaćen u cjelosti u novcu prije upisa društva u Centralni registar privrednih subjekata (u daljem tekstu: CRPS).

(1) Regulatorni kapital društva za upravljanje čini zbir osnovnog kapitala i dopunskog kapitala u skladu sa ograničenjima kapitala, umanjen za odbitne stavke.

(2) Način izračunavanja regulatornog kapitala, obilježja osnovnog i dopunskog kapitala i obilježja stavki koje ih čine, odbitne stavke i ograničenja regulatornog kapitala iz stava 1 ovog člana propisuje Komisija.