English
Crnogorski
РусскийDoživotna zabrana za pedofile, test poštenja u policiji i nova pravila za državljanstvo
Nedjelja od 21. do 27. septembra donijela je najobimniju reformu Krivičnog zakonika ove godine: doživotnu zabranu rada sa djecom, ukidanje zastarjelosti za polna krivična djela na štetu djece i svrstavanje femicida u teško ubistvo. Istovremeno se u Ministarstvu unutrašnjih poslova uvodi test integriteta, žrtve trgovine ljudima oslobađaju se odgovornosti za prisilne prekršaje, a podnosioce zahtjeva za državljanstvo čekaju novi obrasci. Tu su i zakon o pravosudnoj saradnji sa EU i nove obaveze za privredu u pogledu bezbjednosti proizvoda.
Krivično zakonodavstvo
Zastarjelost više ne važi za polna krivična djela na štetu djece.
Ranije krivično gonjenje i izvršenje kazne nijesu zastarijevali samo za djela sa određenog spiska (čl. 167, 264–276c, 401, 401a, 422–424, 426–431) čl. 129. Sada su na taj spisak dodati čl. 144 i 166, a posebnim stavom utvrđeno je da krivično gonjenje i izvršenje kazne ne zastarijevaju za krivična djela protiv polne slobode učinjena na štetu djeteta. Norma važi od 22. septembra 2026. godine; praktična posljedica je da je gonjenje po takvim djelima moguće bez obzira na vrijeme koje je proteklo od izvršenja djela.
Zabrana rada sa djecom za osuđene za polna krivična djela može biti trajna.
Pravne posljedice osude koje se sastoje u zabrani sticanja određenih prava mogle su se propisati u trajanju najduže do deset godina čl. 117. Sada je napravljen izuzetak: zabrana obavljanja djelatnosti koja podrazumijeva neposredan i redovan kontakt sa djecom, izrečena nakon osude za neko od krivičnih djela iz čl. 204 do 211b učinjenog na štetu djeteta, može se izreći kao trajna. Norma važi od 22. septembra 2026. godine.
Ubistvo žene ili drugog lica zbog rodne pripadnosti svrstano je u teško ubistvo.
U spisak teških ubistava, za koja je propisan zatvor najmanje deset godina ili kazna dugotrajnog zatvora, dodato je novo obilježje — lišenje života žene ili drugog lica iz pobuda zasnovanih na rodnoj pripadnosti čl. 144. Ranije je taj oblik obuhvatao ubistvo djeteta ili bremenite žene, ali nije izdvajao rodni motiv. Izmjena je stupila na snagu 22. septembra 2026. godine.
Žrtva trgovine ljudima ne odgovara za prekršaj na koji je bila prisiljena.
Novi član isključuje odgovornost za prekršaj lica koje je bilo prinuđeno da izvrši prekršaj kao neposrednu posljedicu toga što je prema njemu izvršeno krivično djelo trgovine ljudima čl. 21a. Norma je stupila na snagu 22. septembra 2026. godine.
Licu lišenom slobode odmah se saopštava pravo na branioca.
Pri lišenju slobode lice mora biti odmah, na svom jeziku ili jeziku koji razumije, upoznato sa razlozima lišenja slobode i istovremeno obaviješteno da nije dužno ništa da izjavi, da ima pravo da uzme branioca koga samo izabere, da zahtijeva da se o lišenju slobode obavijesti lice koje samo odredi, kao i diplomatski, odnosno konzularni predstavnik države čiji je državljanin čl. 166. Izmjena važi od 22. septembra 2026. godine.
Novi zakon obuhvata deset vidova pravosudne saradnje sa EU.
Zakon uređuje pravosudnu saradnju u krivičnim stvarima između Crne Gore i država članica Evropske unije čl. 1. Obuhvaćeni su evropski nalog za hapšenje, evropski istražni nalog, evropski nalog za zamrzavanje i nalog za oduzimanje, odluka o novčanoj kazni, presuda kojom je izrečena kazna zatvora, presuda i odluka o probacionim mjerama i alternativnim sankcijama, odluka o mjerama nadzora, evropski nalog za zaštitu, obrazovanje zajedničkih istražnih timova i prenos postupka u krivičnim stvarima. Zakon je objavljen 21. septembra 2026. godine.
Evropski nalog za hapšenje: najmanje godina zatvora za krivično gonjenje.
Evropski nalog za hapšenje može se izdati radi krivičnog gonjenja u postupcima zbog krivičnih djela za koja je propisana kazna zatvora u trajanju od najmanje jedne godine, kad je protiv traženog lica rješenjem određen pritvor čl. 16. Radi izvršenja kazne dovoljna je pravosnažna presuda kojom je izrečena kazna zatvora od najmanje četiri mjeseca ili preostalih najmanje četiri mjeseca. Organ koji je izdao nalog dužan je da ga odmah stavi van snage kad je traženo lice predato, kad nastupi zastara ili drugi razlozi.
Evropski istražni nalog služi za prikupljanje dokaza.
Evropski istražni nalog može se izdati u odnosu na krivični postupak, kao i u postupku koji pokreću upravni ili pravosudni organi, kad odluka može dovesti do postupka pred sudom nadležnim za krivična djela i prekršaje čl. 47. Ne može se izdati radi obrazovanja zajedničkog istražnog tima niti za sprovođenje dokaznih radnji za područje Kraljevine Danske i Republike Irske.
Unutrašnja bezbjednost
U Ministarstvu se uvodi test integriteta — ciljani i nasumični.
Novi član uvodi test integriteta: kontrolu reakcije i postupanja zaposlenog u Ministarstvu u simuliranoj situaciji, identičnoj njegovim radnim aktivnostima, bez obaveze prethodnog obavještavanja organizacione jedinice u kojoj radi čl. 188a. Testiranje može biti ciljano (kad postoje konkretne sumnje ili rizici) ili nasumično (preventivno). Sprovođenje se može video i audio dokumentovati, a prikupljeni podaci predstavljaju posebnu kategoriju ličnih podataka. Norma važi od 21. septembra 2026. godine.
Sredstva za vezivanje samo kad je to neophodno, nakon procjene rizika.
Ranije je policijski službenik po pravilu vezivao lice koje dovodi čl. 102. Sada to čini kad je neophodno u konkretnom slučaju, na osnovu procjene rizika u datim okolnostima. Izmjena je stupila na snagu 21. septembra 2026. godine.
Organizaciona jedinica za kontrolu rada Ministarstva operativno je nezavisna.
Organizaciona jedinica koja vrši kontrolu rada Ministarstva sada je operativno nezavisna od Ministarstva, Policije i drugih organa državne uprave čl. 183. Dužna je da sarađuje sa Unutrašnjom kontrolom policije i razmjenjuje potrebne informacije. Norma važi od 21. septembra 2026. godine.
Sloboda kretanja i nastanjivanja
Novi obrasci zahtjeva za državljanstvo zamjenjuju pravilnik iz 2008. godine.
Pravilnik propisuje obrasce i sadržaj zahtjeva za sticanje i gubitak crnogorskog državljanstva čl. 1. Predviđeno je osam obrazaca — od sticanja porijeklom i rođenjem na teritoriji, preko prijema u državljanstvo, otpusta, gubitka po sili zakona i po međunarodnim ugovorima, do ponovnog sticanja. Danom stupanja na snagu prestaje da važi Pravilnik o obrascima i sadržaju zahtjeva za utvrđivanje, sticanje i gubitak crnogorskog državljanstva („Službeni list CG“, br. 44/08) čl. 11.
Zahtjev za prijem u državljanstvo sadrži podatke o zaposlenju i braku.
Obrazac zahtjeva za prijem u crnogorsko državljanstvo sastoji se od dvije strane čl. 5. Prva sadrži podatke o licu (uključujući jedinstveni matični broj, državljanstvo druge države, nivo i vrstu kvalifikacije obrazovanja, zanimanje) i o roditeljima; druga podatke o zaposlenju (status — zaposlen, nezaposlen, penzioner, nepoznat), o braku ili životnom partnerstvu lica istog pola, o bračnom supružniku, odnosno partneru i o broju telefona.
Standardizacija i drugi oblici ocjene usaglašenosti proizvoda
Proizvod na tržištu mora biti usaglašen sa svim propisima koji se na njega primjenjuju.
Novi član utvrđuje opšta načela: proizvod koji se stavlja na tržište mora biti usaglašen sa svim propisima koji se na njega primjenjuju, a privredni subjekti su, u zavisnosti od svoje uloge u lancu snabdijevanja, odgovorni za tu usaglašenost čl. 2a. Dužni su i da obezbijede da sve informacije koje pružaju o svojim proizvodima budu tačne i potpune. Norma stupa na snagu 29. septembra 2026. godine.
Deklaracijom o usaglašenosti proizvođač preuzima odgovornost za proizvod.
Ranije je proizvođač sačinjavao deklaraciju o usaglašenosti sa tačnim podacima o elementima utvrđenim tehničkim propisom čl. 19. Sada, sačinjavanjem Deklaracije o usaglašenosti, proizvođač preuzima odgovornost za usaglašenost proizvoda; deklaracija mora potvrditi ispunjenje zahtjeva svih tehničkih propisa koji se na proizvod primjenjuju i sadržati podatke o broju i datumu njihovog objavljivanja. Proizvođač je dužan da Deklaraciju, zajedno sa tehničkom dokumentacijom, čuva nakon stavljanja proizvoda na tržište. Norma stupa na snagu 29. septembra 2026. godine.
Kazne za nepoštovanje tehničkih zahtjeva — do 20.000 eura za pravno lice.
Za prekršaje koji se odnose na nepoštovanje tehničkih zahtjeva pravno lice se kažnjava novčanom kaznom od 2.000 do 20.000 eura, odgovorno lice i fizičko lice od 500 do 4.000 eura, a preduzetnik od 2.000 do 12.000 eura čl. 36. Norma stupa na snagu 29. septembra 2026. godine.